Σάλος ξέσπασε στον κλάδο της εστίασης μετά τη δημόσια τοποθέτηση του εκπροσώπου Τύπου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Όμηρου Τσάπαλου, ο οποίος σε τηλεοπτική εκπομπή ρώτησε ευθέως: «Πείτε μου έναν φόρο που αύξησε η κυβέρνηση στην εστίαση». Η ατάκα, που προκάλεσε αντιδράσεις σε ολόκληρο τον κλάδο, ήρθε στο πλαίσιο συζήτησης με τον αντιπρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εστιατορικών και Συναφών Επαγγελματιών (ΠΟΕΣΕ), Τάσο Γιατρά, στην εκπομπή «Πρωινή Ζώνη» του Action 24.
Η ΠΟΕΣΕ αδειάζει τον εκπρόσωπο
Η απάντηση της ΠΟΕΣΕ ήρθε αστραπιαία και με σκληρή γλώσσα. Σε ανακοίνωσή της, η Ομοσπονδία κατηγόρησε τον κ. Τσάπαλο για «προσβολή της νοημοσύνης χιλιάδων επαγγελματιών» και «συνειδητή διαστρέβλωση της πραγματικότητας», θυμίζοντας αναλυτικά τις αυξήσεις φόρων που η ίδια η κυβέρνηση επέβαλε στον κλάδο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε η ΠΟΕΣΕ:
Ιανουάριος 2024: Η κυβέρνηση αύξησε τον ΦΠΑ στα σερβιριζόμενα αναψυκτικά στο 24%.
Ιούλιος 2024: Αύξηση του ΦΠΑ στον σερβιριζόμενο καφέ και τα ροφήματα στο 24%, από 13% που ίσχυε προηγουμένως.
Οκτώβριος 2024: Οι Δήμοι απέκτησαν τη δυνατότητα να αυξήσουν τον φόρο παρεπιδημούντων κατά 50%, από 0,5% σε 0,75%.
«Ο κ. Τσάπαλος ολισθαίνει και προκαλεί τη νοημοσύνη χιλιάδων επαγγελματιών της εστίασης, είτε από άγνοια είτε από συνειδητή διαστρέβλωση της πραγματικότητας», τόνισε η ΠΟΕΣΕ.
Οι υποσχέσεις που δεν τηρήθηκαν ποτέ
Η Ομοσπονδία δεν παρέλειψε να υπενθυμίσει ότι η Νέα Δημοκρατία ως αντιπολίτευση, το 2019, είχε καταθέσει τροπολογία για ενιαίο ΦΠΑ στην εστίαση στο 13%. Στο επίσημο προεκλογικό πρόγραμμα του κόμματος, μάλιστα, περιλαμβανόταν η προσωπική δέσμευση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για ενιαίο ΦΠΑ 13% και μετάβαση στο 11% μέχρι τα τέλη του 2023.
Η πραγματικότητα του 2026, ωστόσο, αποδείχθηκε εντελώς διαφορετική: ο ΦΠΑ στα σερβιριζόμενα ροφήματα βρίσκεται στο 24%, σχεδόν διπλάσιος από αυτόν που είχε υποσχεθεί η κυβέρνηση. Η ΠΟΕΣΕ κατέληξε με ένα μήνυμα που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας: «Στις προσεχείς εκλογές, να είστε σίγουροι πως η μνήμη των ανθρώπων της εστίασης δεν θα είναι σαν τη δική σας, επιλεκτική».
Βουτιά 3,4% στον τζίρο της εστίασης
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ επιβεβαιώνουν τη δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο κλάδος. Το 2025, ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων εστίασης διαμορφώθηκε στα 10,73 δισεκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας πτώση 3,4% σε σύγκριση με το 2024. Αν ληφθεί υπόψη ότι ο κλαδικός πληθωρισμός στην εστίαση κινήθηκε στο 7,4%, με ρυθμό υπερδιπλάσιο του εθνικού Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, η πραγματική συρρίκνωση της κατανάλωσης είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Αντίθετα, ο τομέας των καταλυμάτων κινήθηκε ανοδικά, καταγράφοντας αύξηση τζίρου 3,3% και φθάνοντας τα 11,76 δισεκατομμύρια ευρώ. Η απόκλιση αυτή αποκαλύπτει τις δύο ταχύτητες με τις οποίες κινείται το τουριστικό οικοσύστημα: τα ξενοδοχεία ανθούν, ενώ τα εστιατόρια και οι καφετέριες συρρικνώνονται.
Το σουβλάκι στα 4,5 ευρώ και η αλλαγή καταναλωτικών συνηθειών
Οι αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες των Ελλήνων εντείνουν τα προβλήματα. Η στροφή στα έτοιμα γεύματα από σουπερμάρκετ, στο μαγείρεμα στο σπίτι και στις υπηρεσίες ντελίβερι, στερεί σημαντικό τζίρο από την παραδοσιακή εστίαση. Ο πρόεδρος της Ένωσης Εστιατορίων Αττικής, Ιωάννης Δαβερώνης, περιέγραψε χαρακτηριστικά: «Εκεί που μια παρέα παράγγελνε από δύο σουβλάκια ο καθένας, τώρα θα πάρουν ένα και θα φύγουν».
Με το σουβλάκι να κοστίζει πλέον 4 έως 4,5 ευρώ στα όρθια, τιμή που έχει σχεδόν υπερδιπλασιαστεί σε βάθος πενταετίας, δεν προκαλεί έκπληξη η συρρίκνωση των παραγγελιών. Τα γεμάτα τραπέζια σε τουριστικούς δρόμους αποτελούν μια «παραπλανητική εικόνα», σύμφωνα με εκπροσώπους του κλάδου, καθώς η δουλειά περιορίζεται κυρίως στα Σαββατοκύριακα, σε μικρότερους λογαριασμούς και σε φθηνότερα μαγαζιά τύπου street food.
Τα αιτήματα του κλάδου
Η ΠΟΕΕΤ, με επιστολή προς την υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως, ζητά σειρά παρεμβάσεων: υπογραφή Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας με αυξήσεις μισθών, κατοχύρωση πενθήμερης και οκτάωρης εργασίας, επαναφορά της διάρκειας του επιδόματος ανεργίας στα προ μνημονίου επίπεδα, καθώς και αντιμετώπιση της υποδηλωμένης εργασίας. Το ζήτημα των ελλείψεων προσωπικού, που μαστίζει τον κλάδο εδώ και χρόνια, παραμένει ανοιχτό.
Η σύγκρουση μεταξύ εστιατόρων και κυβέρνησης αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα: τη διάσταση ανάμεσα στις εξαγγελίες και την πραγματικότητα, σε έναν κλάδο που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής τουριστικής οικονομίας.
