Λίγες ώρες μετά την επίσημη επιβεβαίωση του θανάτου του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, αποκαλύψεις υψηλόβαθμων Αμερικανών αξιωματούχων ρίχνουν φως στο παρασκήνιο της αποτυχημένης διπλωματίας που οδήγησε στην πιο μαζική στρατιωτική επιχείρηση στη Μέση Ανατολή εδώ και δεκαετίες. Παράλληλα, ενώ η Τεχεράνη συνεχίζει να εκτοξεύει πυραύλους προς κάθε κατεύθυνση, οι πληρεξούσιες δυνάμεις του Ιράν παραμένουν παραδόξως σιωπηλές και αναλυτές αναρωτιούνται τι θα σημάνει ο θάνατος του ανώτατου ηγέτη για το μέλλον του ιρανικού καθεστώτος.
«Τους δώσαμε τα πάντα και αρνήθηκαν»: Η αποκάλυψη για τα δωρεάν πυρηνικά καύσιμα
Ένας ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος αποκάλυψε ότι η Ουάσινγκτον είχε προσφέρει στο Ιράν δωρεάν πυρηνικά καύσιμα για πάντα, προκειμένου να εξαλειφθεί κάθε πρόφαση για τη συνέχιση του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου. Η Τεχεράνη, ωστόσο, απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση.
«Ουσιαστικά είπαν ότι αυτό δεν τους λειτουργούσε. Και εμείς ουσιαστικά είπαμε: λοιπόν, αυτό δεν έχει απολύτως κανένα νόημα», ανέφερε ο αξιωματούχος, κατηγορώντας το Ιράν ότι προσπαθούσε να «αγοράσει χρόνο» αντί να διαπραγματευτεί καλή τη πίστει.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στους τρεις τελευταίους γύρους συνομιλιών η Τεχεράνη αρνήθηκε κατηγορηματικά να θέσει στο τραπέζι το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων. «Δεν θα το συζητήσουν μαζί μας. Δεν θα το συζητήσουν με τους περιφερειακούς μας εταίρους. Δεν θα μιλήσουν καθόλου για αυτούς τους πυραύλους», τόνισε ο Αμερικανός αξιωματούχος, προσθέτοντας πως «ο πρόεδρος, ειλικρινά, δεν είχε άλλη επιλογή».
Η αποκάλυψη αυτή φωτίζει μια κρίσιμη πτυχή: το Ιράν, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, βρισκόταν ήδη «στη δίνη της ανοικοδόμησης όλων όσων είχαν καταστραφεί» στις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις τον περασμένο Ιούνιο, αλλά η πρόθεσή του ήταν ξεκάθαρη: να διατηρήσει την ικανότητα εμπλουτισμού ουρανίου ώστε, με την πάροδο του χρόνου, να κατασκευάσει πυρηνική βόμβα.
Το σχέδιο διαδοχής: Ποιοι θα κυβερνήσουν μετά τον Χαμενεΐ
Ενώ ο Τραμπ ανακοίνωσε μέσω Truth Social ότι «ο Χαμενεΐ, ένας από τους πιο διαβολικούς ανθρώπους στην ιστορία, είναι νεκρός», η Μπάρμπαρα Σλάβιν, διακεκριμένη ερευνήτρια στο Stimson Center της Ουάσινγκτον, δήλωσε στο Al Jazeera ότι η Τεχεράνη «έχει ένα σχέδιο» για τη μετάβαση της εξουσίας.
«Πιθανότατα θα συσταθεί ένα συμβούλιο για τη διακυβέρνηση της χώρας. Από ό,τι γνωρίζουμε, ίσως ήδη κυβερνά τη χώρα», σημείωσε, θέτοντας παράλληλα το κρίσιμο ερώτημα: πώς ορίζει τη νίκη ο Ντόναλντ Τραμπ;
Η Σλάβιν εξέφρασε την εκτίμηση ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται απλώς να κηρύξει νίκη και να σταματήσει τις επιχειρήσεις: «Αν η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη είναι αρκετή για αυτόν, μπορεί απλά να πει: λοιπόν, κέρδισα. Αυτό θα ήταν απολύτως χαρακτηριστικό. Μπορεί να πει ότι πέτυχε την αλλαγή του καθεστώτος, ακόμα κι αν βασικά το σύστημα παραμένει το ίδιο».
Από την πλευρά τους, δύο ισραηλινά τηλεοπτικά δίκτυα μετέδωσαν ότι φωτογραφία της σορού του Χαμενεΐ δείχθηκε τόσο στον Τραμπ όσο και στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ το CNN αναφέρει ότι οι Φρουροί της Επανάστασης θεωρούνται οι πιθανότεροι διάδοχοι σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος.
Η σιωπή των πληρεξούσιων: Γιατί Χεζμπολάχ και Χούθι δεν χτυπούν
Μία από τις πιο αξιοσημείωτες πτυχές της τρέχουσας κρίσης είναι η απουσία αντιποίνων από τις πληρεξούσιες δυνάμεις του Ιράν σε όλη τη Μέση Ανατολή. Το δίκτυο ομάδων που στα τελευταία χρόνια έσπευδε να υπερασπιστεί τα ιρανικά συμφέροντα, πλέον βρίσκεται αποδυναμωμένο.
Η Χεζμπολάχ, κάποτε η πιο τρομακτική δύναμη στο νότιο Λίβανο, περιορίστηκε σε ρητορικές καταδίκες: «Είμαστε βέβαιοι ότι ο αμερικανικός και ισραηλινός εχθρός θα λάβει ένα μεγάλο χαστούκι», ανέφερε σε ανακοίνωσή της, χωρίς ωστόσο να αναλάβει οποιαδήποτε στρατιωτική δράση. Οι δυνατότητές της έχουν υποβαθμιστεί δραματικά μετά τα κύματα ισραηλινών χτυπημάτων.
Από την πλευρά του, ο ηγέτης των Χούθι Αμπντουλμαλίκ αλ Χούθι δήλωσε ότι οι δυνάμεις του βρίσκονται «σε κατάσταση υψηλής ετοιμότητας», αλλά και αυτός απέφυγε να ανακοινώσει συγκεκριμένες ενέργειες. Αντ’ αυτού, προσπάθησε να καθησυχάσει τις χώρες του Κόλπου, τονίζοντας ότι τα ιρανικά πλήγματα αποτελούν «νόμιμο δικαίωμα αυτοάμυνας» και δεν στοχεύουν τις ίδιες τις χώρες.
Ο πόλεμος συνεχίζεται: Πύραυλοι στο Τελ Αβίβ και 66 βλήματα κατά του Κατάρ
Παρά τη σιωπή των πληρεξούσιων, το ίδιο το Ιράν συνεχίζει να εκτοξεύει πυραύλους. Το βράδυ του Σαββάτου, ιρανικός βαλλιστικός πύραυλος κατάφερε να διαπεράσει τον «Σιδερένιο Θόλο» και να πλήξει περιοχή στο Τελ Αβίβ, προκαλώντας τουλάχιστον πέντε τραυματίες, εκ των οποίων ένας 40χρονος άνδρας βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση. Η υπηρεσία ασθενοφόρων Magen David Adom ανέφερε ότι συνεχίζει την αναζήτηση πιθανών θυμάτων. Ανταποκριτές του CNN σημείωσαν ότι η συγκεκριμένη ομοβροντία ήταν η μεγαλύτερη μέσα στη μέρα.
Ταυτόχρονα, το Κατάρ δέχθηκε βομβαρδισμό πρωτοφανούς έντασης. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εσωτερικών, 66 πύραυλοι εκτοξεύθηκαν κατά του Κατάρ, οκτώ άτομα τραυματίστηκαν από θραύσματα και υπήρξαν 114 αναφορές για πτώσεις θραυσμάτων σε ολόκληρη τη χώρα. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών χαρακτήρισε τις επιθέσεις «απερίσκεπτη και ανεύθυνη πράξη που αντιβαίνει στην αρχή της καλής γειτονίας».
Ο Εμίρης του Κατάρ, Σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, δέχθηκε τηλεφώνημα από τον Τραμπ, κατά τη διάρκεια του οποίου τόνισε την ανάγκη περιορισμού της κλιμάκωσης με ειρηνικά μέσα.
Η ΕΕ συγκαλεί έκτακτη σύνοδο – Πού οδηγεί η κρίση
Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας συγκάλεσε έκτακτη τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εξωτερικών για αύριο Κυριακή, χαρακτηρίζοντας τις ιρανικές επιθέσεις «χωρίς διάκριση κατά γειτονικών χωρών». Παράλληλα, ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροζέτο, ο οποίος βρισκόταν στο Ντουμπάι, παραμένει αποκλεισμένος λόγω του κλειστού εναέριου χώρου.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: θα αρκεστεί ο Τραμπ στον θάνατο του Χαμενεΐ ή θα συνεχίσει τις επιχειρήσεις; Και αν το ιρανικό καθεστώς επιβιώσει, ποιος θα ελέγχει ένα πυρηνικό πρόγραμμα που αρνήθηκε κάθε διπλωματική λύση;
