Η Μέση Ανατολή βυθίστηκε σε πρωτοφανή κρίση μετά τη μαζική αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν το βράδυ του Σαββάτου, η οποία οδήγησε στον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και πυροδότησε ιρανικά αντίποινα που έπληξαν ακόμα και το αεροδρόμιο του Ντουμπάι. Η Ελλάδα τέθηκε σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας, με έκτακτη σύσκεψη στο ΥΠΕΘΑ και συμμετοχή του Γεραπετρίτη σε έκτακτη σύνοδο ΥΠΕΞ της ΕΕ.
Η Επιχείρηση «Επική Οργή»
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε συντονισμό με το Ισραήλ, εξαπέλυσαν το Σάββατο βράδυ τη μεγαλύτερη στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν στη σύγχρονη ιστορία, υπό την κωδική ονομασία «Epic Fury» (Επική Οργή). Εκατοντάδες στόχοι επλήγησαν σε όλη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων πυρηνικών εγκαταστάσεων, στρατιωτικών βάσεων και θέσεων των Φρουρών της Επανάστασης.
Για πρώτη φορά στην ιστορία, οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν drones «αυτοκτονίας» (μονής κατεύθυνσης) σε πραγματική μάχη — τα λεγόμενα LUCAS (Low-Cost Unmanned Combat Aerial Systems), σχεδιασμένα βάσει των ιρανικών Shahed, με κόστος μόλις 35.000 δολάρια ανά μονάδα. Παράλληλα χρησιμοποιήθηκαν πύραυλοι κρουζ Tomahawk εκτοξευμένοι από πολεμικά πλοία, καθώς και μαχητικά αεροσκάφη F-18 και F-35.
Νεκρός ο Αλί Χαμενεΐ
Η πιο δραματική εξέλιξη ήρθε τα ξημερώματα της Κυριακής, όταν τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης επιβεβαίωσαν με λυγμούς και απαγγελία Κορανίου τον θάνατο του 86χρονου Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος κυβερνούσε τη χώρα επί 37 ολόκληρα χρόνια ως ανώτατος θρησκευτικός και πολιτικός ηγέτης. Ο Χαμενεΐ σκοτώθηκε από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα, σηματοδοτώντας μια ιστορικής σημασίας στιγμή για ολόκληρη την περιοχή.
Ο πρόεδρος Τραμπ, ανακοινώνοντας τον θάνατό του, τον χαρακτήρισε «έναν από τους πιο κακούς ανθρώπους στην ιστορία» και κάλεσε τους Ιρανούς πολίτες «να πάρουν πίσω τη χώρα τους». Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα δήλωσε χαρακτηριστικά: «Τώρα, το Ιράν πρέπει να είναι ελεύθερο», υπογραμμίζοντας ότι «μετά από 47 χρόνια, πρέπει να είναι η ώρα για ελευθερία».
Η αντεπίθεση της Τεχεράνης
Η ιρανική απάντηση ήρθε σχεδόν αμέσως και ξεπέρασε κάθε πρόβλεψη ως προς την κλιμάκωση. Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν χαρακτήρισε τη δολοφονία του Χαμενεΐ «κήρυξη πολέμου κατά των Μουσουλμάνων» και δήλωσε ότι η Τεχεράνη θεωρεί την εκδίκηση «νόμιμο δικαίωμα και καθήκον». Βαλλιστικοί πύραυλοι και drones εκτοξεύτηκαν όχι μόνο κατά ισραηλινών στόχων, αλλά και κατά κρατών του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις.
Το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό: ιρανικός πύραυλος έπληξε τον Τερματικό Σταθμό 3 του Διεθνούς Αεροδρομίου του Ντουμπάι, τραυματίζοντας τέσσερις υπαλλήλους και προκαλώντας πανικό στους χιλιάδες ταξιδιώτες. Βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν ανθρώπους να τρέχουν πανικόβλητους μέσα από διαδρόμους γεμάτους καπνό. Θραύσματα από αναχαιτισμένο drone προκάλεσαν μικρή πυρκαγιά στο εμβληματικό ξενοδοχείο Μπουρτζ αλ Αράμπ, ενώ έκρηξη σημειώθηκε και στο πολυτελές Fairmont The Palm στην Παλμ Τζουμέιρα.
Στο Αμπού Ντάμπι, επίθεση με drone στο Διεθνές Αεροδρόμιο Zayed προκάλεσε έναν νεκρό και επτά τραυματίες, ενώ μία γυναίκα και ένα παιδί τραυματίστηκαν ελαφρά από συντρίμμια στους πύργους Ετιχάντ. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα απάντησαν σκληρά: «Ο πόλεμός σας δεν είναι με τους γείτονές σας», δήλωσε ο σύμβουλος του προέδρου Άνουαρ Γκάργκας, προειδοποιώντας το Ιράν κατά περαιτέρω κλιμάκωσης. Αντίστοιχα πλήγματα σημειώθηκαν στο Κατάρ, όπου πύραυλοι αναχαιτίστηκαν πάνω από τη Ντόχα, και στο Μπαχρέιν.
Κίνδυνος για τη ναυτιλία
Η κρίση επεκτάθηκε αμέσως και στα θαλάσσια πεδία. Το δεξαμενόπλοιο «Skylight», υπό σημαία Παλάου, δέχθηκε επίθεση κοντά στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό τεσσάρων ναυτικών. Φόβοι εκφράζονται για επανέναρξη των επιθέσεων Χούθι σε εμπορικά πλοία και εκτόξευση των ασφαλίστρων, γεγονός που μπορεί να πλήξει τη διεθνή ναυτιλία — και κατ’ επέκταση τα ελληνικά συμφέροντα στην περιοχή.
Η Ελλάδα σε πλήρη ετοιμότητα
Η ελληνική κυβέρνηση αντέδρασε άμεσα. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας συγκάλεσε σήμερα, Κυριακή, έκτακτη σύσκεψη στην αίθουσα του Συμβουλίου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων. Στη σύσκεψη, στην οποία συμμετείχε και ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, υπογραμμίστηκε ότι «έχουν τεθεί σε εφαρμογή όλα τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα» και ότι έχουν ληφθεί τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας.
Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης θα συμμετάσχει σήμερα στις 18:00 σε έκτακτη τηλεδιάσκεψη των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ, η οποία συγκαλείται από την Ύπατη Εκπρόσωπο Κάγια Κάλλας. Η Αθήνα βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με συμμαχικές χώρες, ενώ υπενθυμίζεται ότι ήδη από την Πέμπτη είχε εκδοθεί ταξιδιωτική οδηγία προς τους Έλληνες πολίτες να αποφεύγουν ταξίδια σε Ισραήλ, Ιράν και Παλαιστινιακά Εδάφη.
Διαδηλώσεις και αντιδράσεις σε όλο τον κόσμο
Ο θάνατος του Χαμενεΐ πυροδότησε κύματα αντιδράσεων παγκοσμίως. Στο Πακιστάν, τουλάχιστον εννέα άνθρωποι σκοτώθηκαν σε βίαιες διαδηλώσεις, ενώ στη Βαγδάτη πλήθος προσπάθησε να εισβάλει στην αμερικανική πρεσβεία. Η κατάσταση παραμένει εκρηκτική και τα ερωτήματα πολλαπλασιάζονται: ποιος θα διαδεχθεί τον Χαμενεΐ; Θα κλιμακωθεί η σύγκρουση σε ολοκληρωτικό πόλεμο; Και τι σημαίνουν όλα αυτά για την ενεργειακή ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ευρώπης;
Το μόνο σίγουρο είναι ότι η Μέση Ανατολή εισήλθε σε αχαρτογράφητα νερά. Και ο κόσμος παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα.
