Η Μέση Ανατολή βυθίζεται σε πρωτοφανή κρίση, καθώς η κοινή στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν κλιμακώνεται ραγδαία, αφήνοντας πίσω της δεκάδες νεκρούς, καταστροφές και ένα γεωπολιτικό τοπίο που αλλάζει ανεπιστρεπτί. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, σε σειρά τηλεοπτικών συνεντεύξεων την Κυριακή, αποκάλυψε στοιχεία που προκαλούν δέος — και ανησυχία.
Τραμπ: «48 ηγέτες εξαφανίστηκαν μονομιάς»
Σε δηλώσεις του στο Fox News, ο Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε ιδιαίτερα ικανοποιημένος από την πορεία της επιχείρησης. «Κανείς δεν μπορεί να πιστέψει την επιτυχία που έχουμε. 48 ηγέτες του Ιράν έχουν εξαφανιστεί με μία μόνο επίθεση. Και η κατάσταση εξελίσσεται ραγδαία», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Σε τηλεφωνική συνέντευξη στο CNBC, ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι η επιχείρηση «προχωρά νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα», αποκαλώντας το ιρανικό καθεστώς «ένα από τα πιο βίαια στην ιστορία». «Κάνουμε τη δουλειά μας όχι μόνο για εμάς, αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο», συμπλήρωσε.
Νετανιάχου: «Χτυπάμε την καρδιά της Τεχεράνης»
Από την πλευρά του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, μετά από σύσκεψη με τον υπουργό Άμυνας Ισραέλ Κατς, τον αρχηγό των IDF και τον επικεφαλής της Μοσάντ, προανήγγειλε ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση. «Οι δυνάμεις μας πλήττουν πλέον την καρδιά της Τεχεράνης με αυξανόμενη ένταση, και αυτό θα ενταθεί ακόμη περισσότερο τις επόμενες ημέρες», δήλωσε από την οροφή του στρατιωτικού συγκροτήματος Kirya στο Τελ Αβίβ.
Ο Νετανιάχου αναγνώρισε παράλληλα το βαρύ τίμημα: «Αυτές είναι δύσκολες και επώδυνες ημέρες», είπε, αναφερόμενος στα πολύνεκρα ιρανικά πλήγματα στο Τελ Αβίβ και στο Μπετ Σεμές. Ωστόσο, τόνισε ότι «ο συνδυασμός δυνάμεων μάς επιτρέπει να κάνουμε αυτό που επιθυμούσα εδώ και 40 χρόνια — να πλήξουμε αποφασιστικά το τρομοκρατικό καθεστώς».
Ο Χαμενεΐ νεκρός — Αποκεφαλίστηκε η ιρανική ηγεσία
Η δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ αποτελεί αναμφίβολα το πιο σημαντικό χτύπημα ολόκληρης της επιχείρησης. Ο 86χρονος θρησκευτικός ηγέτης, που κρατούσε τα ηνία του Ιράν για σχεδόν 36 χρόνια, εξοντώθηκε μαζί με δεκάδες ανώτατους αξιωματούχους σε στοχευμένη επιδρομή που, σύμφωνα με πληροφορίες, σχεδιαζόταν από τη CIA και τη Μοσάντ εδώ και μήνες.
Ο ανιψιός του Χαμενεΐ, γιατρός με έδρα το εξωτερικό, δήλωσε στο AFP ότι ελπίζει πως ο θάνατος του θείου του θα φέρει το τέλος του καθεστώτος. «Πρέπει να εξαφανιστεί αυτό το καθεστώς», τόνισε χαρακτηριστικά.
Τα αντίποινα του Ιράν: Χτυπήματα σε Ισραήλ, Εμιράτα και γαλλική βάση
Η Τεχεράνη, αν και βαριά πληγωμένη, απαντά με σφοδρότητα. Πυραυλικές επιθέσεις σημειώθηκαν εναντίον του Ισραήλ, ενώ εντυπωσιακές δορυφορικές εικόνες αποκάλυψαν δύο μεγάλες πυρκαγιές και πυκνό μαύρο καπνό στο λιμάνι Jebel Ali στο Ντουμπάι, μετά από πυραυλική επίθεση. Φωτιά ξέσπασε επίσης σε γαλλική στρατιωτική βάση στο Αμπού Ντάμπι — η λεγόμενη «Camp de la Paix» — μετά από ιρανικό πλήγμα.
Η επέκταση των αντιποίνων σε τρίτες χώρες του Κόλπου αποτελεί ιδιαίτερα ανησυχητική εξέλιξη, καθώς μπορεί να πυροδοτήσει αλυσιδωτές αντιδράσεις σε ολόκληρη την περιοχή.
Τρεις Αμερικανοί στρατιώτες νεκροί
Το Κεντρικό Επιτελείο των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι τρεις Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν εν υπηρεσία κατά τη διάρκεια της επιχείρησης κατά του Ιράν. Πρόκειται για τις πρώτες αμερικανικές απώλειες, γεγονός που αυξάνει την πολιτική πίεση στην Ουάσιγκτον.
Η τραγωδία στη Μινάμπ: 153 νεκροί σε σχολείο θηλέων
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η επίθεση σε σχολείο θηλέων στην πόλη Μινάμπ, στο νότιο Ιράν, που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 153 ανθρώπους — κυρίως μαθήτριες — με 95 ακόμη τραυματίες. Σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα, «το σχολείο βομβαρδίστηκε τρεις φορές». Η τραγωδία αυτή αναμένεται να πυροδοτήσει τεράστια διεθνή κατακραυγή, ανεξάρτητα από τα αίτια και τις συνθήκες.
Ειδικοί: «Το Ιράν είναι δύναμη μόνο στα χαρτιά»
Πρώην ανώτερος αξιωματικός των ισραηλινών υπηρεσιών ασφαλείας, ο Sagiv Asulin, αποκάλεσε το Ιράν δύναμη «στα χαρτιά». Μιλώντας στην Jerusalem Post, ανέφερε ότι «οι Ιρανοί δυσκολεύονται πολύ να πραγματοποιήσουν σημαντικές επιθέσεις» και ότι «πρόκειται για χτύπημα που θα μελετηθεί στα βιβλία ιστορίας».
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, πριν από τις επιδρομές το Ιράν διέθετε μεταξύ 2.500 και 3.000 βαλλιστικούς πυραύλους, με ποικίλα συστήματα εκτόξευσης — υπόγειους, αποθηκευμένους και κινητούς εκτοξευτές. Η συνεχιζόμενη επιχείρηση στοχεύει στην πλήρη αποδυνάμωση αυτού του οπλοστασίου.
Η Ευρώπη ανησυχεί — Φον ντερ Λάιεν: «Πραγματικός κίνδυνος κλιμάκωσης»
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προειδοποίησε ότι «ο κίνδυνος περαιτέρω κλιμάκωσης είναι πραγματικός» και κάλεσε για επείγουσα αποκλιμάκωση. Εν τω μεταξύ, περίπου 500 Ρώσοι πολίτες ετοιμάζονται να εγκαταλείψουν το Ιράν μέσω Αζερμπαϊτζάν, ενώ το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τους Ρώσους σε Ισραήλ και Ιράν να μετακινηθούν σε ασφαλείς τοποθεσίες.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει άμεσες επιπτώσεις για την Ελλάδα, δεδομένης της στρατηγικής θέσης της χώρας στην ανατολική Μεσόγειο. Η βάση της Σούδας στην Κρήτη αποτελεί βασικό κόμβο για τις αμερικανικές επιχειρήσεις στην περιοχή, ενώ τυχόν διαταραχή στον εφοδιασμό ενέργειας από τον Κόλπο θα επηρεάσει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως. Η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη να βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τους ομολόγους του.
Πόσο θα κρατήσει ο πόλεμος;
Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια τη διάρκεια της σύγκρουσης. Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι «η επιχείρηση θα συνεχιστεί για όσο διάστημα χρειαστεί», ενώ ειδικοί εκτιμούν ότι θα διαρκέσει εβδομάδες. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, η ιδέα της επίθεσης τέθηκε στο τραπέζι ήδη από τον Δεκέμβριο, στη διάρκεια συνάντησης Τραμπ-Νετανιάχου, ενώ αρχικά είχε προγραμματιστεί για τον Μάιο — αλλά επισπεύστηκε.
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε σημείο καμπής. Η εξόντωση της ιρανικής ηγεσίας μπορεί να σηματοδοτήσει την αρχή του τέλους για το καθεστώς των αγιατολάχ — αλλά η αβεβαιότητα για το τι θα ακολουθήσει είναι μεγαλύτερη από ποτέ.
