Σε μια εξέλιξη που ανεβάζει δραματικά τους τόνους στη σύγκρουση που μαίνεται στη Μέση Ανατολή, ο πρέσβης του Ιράν στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) δήλωσε σήμερα, Δευτέρα 2 Μαρτίου, ότι οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στοχοποίησαν πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας, θέτοντας ένα εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας.
Η Τεχεράνη κατονομάζει τη Νατάνζ ως στόχο
Σύμφωνα με τον Ιρανό διπλωμάτη, ανάμεσα στους στόχους που επλήγησαν βρίσκεται η εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ, η οποία βρίσκεται στην κεντρική επαρχία Ισφαχάν και αποτελεί ένα από τα πλέον κρίσιμα σημεία του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ίδιο συγκρότημα είχε υποστεί ζημιές από αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ ήδη τον περασμένο Ιούνιο, γεγονός που καθιστά πιθανότερο τον ισχυρισμό της Τεχεράνης.
Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής πίεσης του Ιράν, το οποίο επιχειρεί να κινητοποιήσει τη διεθνή κοινότητα εναντίον της αμερικανο-ισραηλινής επιχείρησης, χρησιμοποιώντας τον πυρηνικό φόβο ως διαπραγματευτικό εργαλείο.
Τι λέει ο επικεφαλής της ΙΑΕΑ
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, προχώρησε σε δήλωση ενώπιον του διοικητικού συμβουλίου του οργανισμού, αποσαφηνίζοντας ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως «οποιαδήποτε από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού σταθμού Μπουσέρ, του ερευνητικού αντιδραστήρα της Τεχεράνης ή άλλων εγκαταστάσεων πυρηνικού κύκλου καυσίμων, έχουν υποστεί ζημιά ή έχουν πληγεί».
Ωστόσο, ο Γκρόσι δεν παρέλειψε να εκφράσει τις ανησυχίες του, τονίζοντας ότι ο οργανισμός «δεν μπορεί να αποκλείσει πιθανή ραδιενεργή διαρροή με σοβαρές συνέπειες», συμπεριλαμβανομένων ενδεχόμενων εκκενώσεων σε γειτονικές περιοχές. Η δήλωση αυτή αποτελεί μια εξαιρετικά σοβαρή προειδοποίηση, ακόμη κι αν δεν επιβεβαιώνει τους ιρανικούς ισχυρισμούς.
Σιωπή από την Τεχεράνη – Αναπάντητες κλήσεις
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η ΙΑΕΑ προσπάθησε να επικοινωνήσει με τις ιρανικές πυρηνικές ρυθμιστικές αρχές, αλλά «μέχρι στιγμής δεν έχει λάβει απάντηση». Η σιωπή της Τεχεράνης ερμηνεύεται με δύο τρόπους: είτε οι ζημιές είναι μεγαλύτερες απ’ ό,τι παραδέχεται η ιρανική πλευρά, είτε η χώρα επιλέγει σκοπίμως να μην αποκαλύψει την πραγματική κατάσταση των εγκαταστάσεών της εν μέσω πολέμου.
Παράλληλα, ο Γκρόσι ανακοίνωσε ότι μέχρι στιγμής δεν έχει ανιχνευθεί αύξηση των επιπέδων ακτινοβολίας πάνω από τα συνήθη επίπεδα σε καμία από τις χώρες που συνορεύουν με το Ιράν, κάτι που αποτελεί κάποια ανακούφιση εν μέσω του πανικού.
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν: Τι γνωρίζουμε
Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους υποψιάζονται εδώ και χρόνια ότι το Ιράν κατευθύνεται προς την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται κατηγορηματικά, επιμένοντας ότι το πρόγραμμά της εξυπηρετεί αποκλειστικά ειρηνικούς, μη στρατιωτικούς σκοπούς. Ωστόσο, τα στοιχεία λένε διαφορετική ιστορία: το Ιράν έχει εμπλουτίσει ουράνιο σε επίπεδα που πλησιάζουν αυτά που απαιτούνται για την κατασκευή πυρηνικών όπλων, γεγονός που τροφοδοτεί τις δυτικές ανησυχίες.
Η εγκατάσταση της Νατάνζ θεωρείται το «κόσμημα του στέμματος» του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, καθώς εκεί λειτουργούν χιλιάδες φυγόκεντρες εμπλουτισμού ουρανίου. Τυχόν καταστροφή ή σοβαρή ζημιά στην εγκατάσταση θα αποτελούσε τεράστιο πλήγμα για τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης.
Έκκληση για αυτοσυγκράτηση
Ο επικεφαλής της ΙΑΕΑ κάλεσε σε «μέγιστη αυτοσυγκράτηση σε όλες τις στρατιωτικές επιχειρήσεις», δεδομένης της ύπαρξης πυρηνικών εγκαταστάσεων τόσο στο Ιράν όσο και σε γειτονικές χώρες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων του Μπαχρέιν, του Ιράκ, του Κουβέιτ, του Ομάν, του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας. Η πυρηνική διάσταση της σύγκρουσης μετατρέπει αυτή τη στρατιωτική επιχείρηση σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη υπόθεση με δυνητικές συνέπειες που υπερβαίνουν κατά πολύ τα σύνορα της Μέσης Ανατολής.
Η κατάσταση παραμένει ρευστή και οι επόμενες ώρες αναμένεται να φέρουν νέες εξελίξεις, ιδιαίτερα καθώς αυξάνεται η πίεση στη διεθνή κοινότητα να αντιδράσει αποφασιστικά για την αποφυγή ενός πυρηνικού ατυχήματος εν μέσω πολέμου.
