Η κλιμάκωση της στρατιωτικής σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν έχει προκαλέσει πρωτοφανές χάος στις διεθνείς αερομεταφορές, με εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες να βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε αεροδρόμια σε ολόκληρο τον κόσμο. Η κρίση, που εισέρχεται στην τρίτη συνεχόμενη ημέρα, αποτελεί τη σοβαρότερη αναταραχή στον κλάδο της αεροπορίας μετά την πανδημία του Covid-19.
Αεροδρόμιο Ντουμπάι κλειστό για τρίτη ημέρα – Ακυρώθηκαν πάνω από 3.000 πτήσεις
Μεγάλα αεροδρόμια της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένου του Dubai International Airport – του πιο πολυσύχναστου διεθνούς κόμβου παγκοσμίως – παραμένουν κλειστά επ’ αόριστον. Σύμφωνα με την πλατφόρμα παρακολούθησης πτήσεων FlightAware, σχεδόν 2.800 πτήσεις ακυρώθηκαν το Σάββατο, 3.156 την Κυριακή, ενώ νωρίς τη Δευτέρα είχαν ήδη ακυρωθεί άλλες 1.239.
Οι τρεις μεγαλύτεροι αερομεταφορείς του Κόλπου – η Emirates Airlines, η Etihad Airways και η Qatar Airways – προχώρησαν σε συλλογική αναστολή εκατοντάδων πτήσεων. Η Emirates ανέστειλε όλα τα δρομολόγια από και προς το Ντουμπάι, η Etihad ακολούθησε ανάλογη πορεία για το Άμπου Ντάμπι, ενώ η Qatar Airways ανέστειλε πλήρως τις πτητικές της δραστηριότητες μετά το κλείσιμο του εναέριου χώρου του Κατάρ.
Επτά χώρες με κλειστό εναέριο χώρο – «Άδειοι ουρανοί» πάνω από τη Μέση Ανατολή
Ο εναέριος χώρος πάνω από επτά χώρες – Ιράν, Ιράκ, Κουβέιτ, Ισραήλ, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κατάρ – παραμένει σχεδόν εντελώς κενός, σύμφωνα με δεδομένα του Flightradar24. Η εικόνα που αποτυπώνεται στους χάρτες ραντάρ είναι εντυπωσιακή: μια τεράστια περιοχή, κρίσιμη για τις διεθνείς αεροπορικές διαδρομές, βυθισμένη σε σιωπή.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στη Μέση Ανατολή. Η Air India ακύρωσε πτήσεις από Δελχί, Μουμπάι και Αμριτσάρ προς μεγάλες πόλεις Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής. Επιβάτες βρίσκονται εγκλωβισμένοι από το Μπαλί έως τη Φρανκφούρτη, καθώς διεθνείς αλυσίδες μετακινήσεων έχουν διακοπεί αιφνιδιαστικά.
Η easyJet ακύρωσε όλες τις πτήσεις Βρετανία – Κύπρο έως την Πέμπτη
Σε ένα ενδεικτικό παράδειγμα της εξάπλωσης της κρίσης, η easyJet ανακοίνωσε την ακύρωση όλων των πτήσεών της από τη Βρετανία προς την Κύπρο έως και τις 5 Μαρτίου, επικαλούμενη «επιχειρησιακούς λόγους». Οι ακυρώσεις αφορούν δρομολόγια από βρετανικά αεροδρόμια προς Λάρνακα και Πάφο, σε μια ξεκάθαρη ένδειξη ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει πλέον απευθείας και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.
Οι επιβάτες που επηρεάζονται έχουν ειδοποιηθεί μέσω email και τους δίνεται η δυνατότητα επανακράτησης ή πλήρους επιστροφής χρημάτων. Η εταιρεία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και θα επανεξετάσει το πρόγραμμα τις επόμενες ημέρες.
Δραματικές μαρτυρίες Ελλήνων εγκλωβισμένων στο Ντουμπάι
Ιδιαίτερα δραματικές είναι οι μαρτυρίες Ελλήνων που βρίσκονται αποκλεισμένοι στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Σύμφωνα με αναφορές στα ελληνικά ΜΜΕ, δεκάδες Έλληνες παραμένουν εγκλωβισμένοι στο Ντουμπάι χωρίς σαφή ορίζοντα επιστροφής. Ένας Έλληνας επιχειρηματίας περιέγραψε πώς η πτήση του αναγκάστηκε να επιστρέψει μετά από αναχαίτιση ιρανικών μαχητικών, ενώ ο ίδιος κατέγραψε βαλλιστικό πύραυλο να πλήττει εγκαταστάσεις στο Ντουμπάι.
«Αβεβαιότητα επικρατεί» δήλωσε ο Γιάννης Ασλάνης, Έλληνας που εγκλωβίστηκε μαζί με 40 ακόμη ομογενείς, ζητώντας τον συντονισμό κυβέρνησης και υπουργείου Εξωτερικών. «Αν δεν συντονιστούν, δεν θα φύγουμε ποτέ από εδώ» τόνισε χαρακτηριστικά. Μάλιστα, οι Έλληνες αυτοοργανώθηκαν σε ομάδα στο Viber χωρίς να γνωρίζονται μεταξύ τους, καθώς αντιμετώπισαν διαφορετική μεταχείριση σε σχέση με τους αραβόφωνους επιβάτες.
Τραμπ: Ο πόλεμος μπορεί να διαρκέσει τέσσερις εβδομάδες ακόμα
Σε δυσοίωνο μήνυμα, ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι η στρατιωτική δράση των Ηνωμένων Πολιτειών ενδέχεται να διαρκέσει ακόμα τέσσερις εβδομάδες. Αν επιβεβαιωθεί αυτή η εκτίμηση, οι συνέπειες για τις αερομεταφορές θα είναι καταστροφικές.
Ο Ίαν Πέτσεκνικ, διευθυντής επικοινωνίας του Flightradar24, προειδοποίησε ξεκάθαρα: «Ο κίνδυνος παρατεταμένης διαταραχής αποτελεί τη βασική ανησυχία από την οπτική της εμπορικής αεροπορίας». Ήδη τα πληρώματα και οι πιλότοι βρίσκονται διασκορπισμένοι σε διαφορετικά σημεία του κόσμου, γεγονός που θα καθυστερήσει σημαντικά την επανεκκίνηση ακόμα και όταν ανοίξει ο εναέριος χώρος.
Βαρύ πλήγμα στις αγορές – Εκτόξευση τιμών πετρελαίου
Οι οικονομικές επιπτώσεις είναι ήδη ορατές. Οι μετοχές μεγάλων αεροπορικών εταιρειών δέχονται ασφυκτικές πιέσεις: η Japan Airlines υποχώρησε 5,6%, η Singapore Airlines 4,5%, η Qantas 5,4% και η Cathay Pacific 2,9%. Παράλληλα, η τιμή του πετρελαίου Brent σημείωσε άνοδο έως και 13%, φτάνοντας τα 80 δολάρια ανά βαρέλι, με αναλυτές να εκτιμούν πιθανή κλιμάκωση στα 100 δολάρια.
Ο σύμβουλος αερομεταφορών Μπερτράν Γκραμπόφσκι τόνισε ότι «για όλους, η κύρια επίπτωση θα προέλθει από τις τιμές του πετρελαίου, οι οποίες θα κινηθούν ανοδικά». Την ίδια ώρα, ο Αμίρχ Νάραν, διευθύνων σύμβουλος εταιρείας ιδιωτικών τζετ, αποκάλυψε ότι το κόστος ιδιωτικής πτήσης από το Ριάντ προς την Ευρώπη μπορεί να φτάσει ακόμα και τις 350.000 δολάρια.
Η χειρότερη αεροπορική κρίση μετά τον Covid – Αβέβαιο το πότε θα αποκατασταθεί η κανονικότητα
Αναλυτές επισημαίνουν ότι ένα τόσο παρατεταμένο κλείσιμο εναέριου χώρου, σε συνδυασμό με την ταυτόχρονη αναστολή λειτουργίας και των τριών μεγαλύτερων αεροπορικών κόμβων του Κόλπου, δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία της σύγχρονης αεροπορίας. Η Μέση Ανατολή αποτελεί κρίσιμο κόμβο για τις εμπορευματικές αερομεταφορές, ενώ οι τρέχουσες απαγορεύσεις αναγκάζουν τις αεροπορικές εταιρείες να χρησιμοποιούν ολοένα στενότερους εναέριους διαδρόμους – με τη σύγκρουση Πακιστάν-Αφγανιστάν να προσθέτει ακόμα μεγαλύτερες γεωπολιτικές δυσκολίες.
Χαρακτηριστικά, ο αναλυτής Χένρι Χάρτεβελντ δήλωσε: «Για τους ταξιδιώτες, δεν υπάρχει τρόπος να ωραιοποιηθεί η κατάσταση. Θα πρέπει να προετοιμαστούν για καθυστερήσεις και ακυρώσεις τις επόμενες ημέρες, καθώς αυτές οι επιθέσεις εξελίσσονται».
