Ένα πρωτοφανές περιστατικό «φιλικών πυρών» σημειώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας πάνω από το Κουβέιτ, όταν τα συστήματα αεράμυνας της χώρας κατέρριψαν κατά λάθος τρία αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη F-15E Strike Eagle που συμμετείχαν στην Επιχείρηση «Επική Οργή» (Operation Epic Fury) κατά του Ιράν.
Τι ακριβώς συνέβη
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της CENTCOM (Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ), τα τρία μαχητικά αεροσκάφη πετούσαν σε αποστολή υποστήριξης της στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν, όταν τα συστήματα αεράμυνας του Κουβέιτ τα αναγνώρισαν λανθασμένα ως εχθρικούς στόχους και τα κατέρριψαν.
Το περιστατικό σημειώθηκε κατά τη διάρκεια ενεργών μαχών, σε μια κατάσταση εξαιρετικά αυξημένης έντασης, με ιρανικά αεροσκάφη, βαλλιστικούς πυραύλους και drones να επιτίθενται ταυτόχρονα σε πολλαπλούς στόχους στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Σώοι και οι έξι πιλότοι
Το μόνο θετικό σε αυτό το δυσάρεστο περιστατικό είναι ότι και οι έξι πιλότοι κατάφεραν να εκτιναχθούν εγκαίρως πριν τα αεροσκάφη τους συντριβούν. Σύμφωνα με την CENTCOM, «και οι έξι μέλη του πληρώματος εκτινάχθηκαν με ασφάλεια, έχουν διασωθεί και βρίσκονται σε σταθερή κατάσταση».
Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν αεροσκάφη μέσα στις φλόγες να πέφτουν από τον ουρανό, σε εικόνες που προκάλεσαν σοκ στη διεθνή κοινότητα. Αρχικά, υπήρχε σύγχυση σχετικά με τον αριθμό των αεροσκαφών που συνετρίβησαν, με τον υπουργό Άμυνας του Κουβέιτ να αναφέρει ότι «αρκετά» μαχητικά αεροσκάφη των ΗΠΑ κατέπεσαν.
Τι σημαίνει το F-15E Strike Eagle
Το F-15E Strike Eagle είναι ένα από τα πιο ισχυρά και αξιόπιστα μαχητικά αεροσκάφη στο οπλοστάσιο της αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας. Πρόκειται για διθέσιο μαχητικό-βομβαρδιστικό που μπορεί να εκτελεί αποστολές τόσο αεροπορικής υπεροχής όσο και επίθεσης εδάφους. Κάθε αεροσκάφος κοστίζει περίπου 100 εκατομμύρια δολάρια, γεγονός που σημαίνει ότι η απώλεια τριών μονάδων αντιπροσωπεύει ένα κόστος που ξεπερνά τα 300 εκατομμύρια δολάρια μόνο σε υλικό.
Η αντίδραση της Ουάσιγκτον
Οι ΗΠΑ φάνηκαν να υιοθετούν τόνο συγκρατημένο απέναντι στο Κουβέιτ, με την CENTCOM να δηλώνει ότι «το Κουβέιτ έχει αναγνωρίσει το περιστατικό και είμαστε ευγνώμονες για τις προσπάθειες των αμυντικών δυνάμεων του Κουβέιτ και την υποστήριξή τους στην εν εξελίξει επιχείρηση». Η διπλωματική γλώσσα υποδεικνύει ότι η Ουάσιγκτον δεν επιθυμεί να δημιουργήσει ρήξη με ένα κρίσιμο σύμμαχό της στον Κόλπο, εν μέσω μιας πολεμικής επιχείρησης.
Ωστόσο, η αιτία του περιστατικού διερευνάται ακόμα, σύμφωνα με την CENTCOM, και αναμένονται πρόσθετες πληροφορίες.
Τα «φιλικά πυρά» στην ιστορία
Περιστατικά «φιλικών πυρών» (friendly fire) δεν είναι πρωτόγνωρα στην ιστορία πολεμικών επιχειρήσεων, αλλά η κατάρριψη τριών μαχητικών αεροσκαφών ταυτόχρονα αποτελεί εξαιρετικά σπάνιο γεγονός. Κατά τον πόλεμο του Κόλπου το 1991, αρκετά βρετανικά και αμερικανικά οχήματα χτυπήθηκαν κατά λάθος από φίλιες δυνάμεις, αλλά η κατάρριψη τριών αεροσκαφών ταυτόχρονα δείχνει τον βαθμό χαοτικών συνθηκών που επικρατούν στον εναέριο χώρο της Μέσης Ανατολής αυτή τη στιγμή.
Το περιστατικό εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τον συντονισμό μεταξύ των συμμαχικών δυνάμεων σε μια τόσο πολύπλοκη πολεμική επιχείρηση, όπου δεκάδες χώρες λειτουργούν συστήματα αεράμυνας ταυτόχρονα, ενώ ιρανικά drones και πύραυλοι πετούν προς κάθε κατεύθυνση.
Η κατάσταση στον Κόλπο
Αμερικανικές δυνάμεις έχουν εξαπολύσει επιχειρήσεις από διάφορες τοποθεσίες σε όλη τη Μέση Ανατολή προς το Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του Κουβέιτ. Παράλληλα, το Ιράν συνεχίζει τα αντίποινα με βαλλιστικούς πυραύλους και drones κατά αμερικανικών βάσεων σε ολόκληρη την περιοχή. Η ένταση παραμένει σε κορυφαίο επίπεδο και τα περιστατικά σαν αυτό του Κουβέιτ υπογραμμίζουν τους κινδύνους ενός ολοένα και πιο αποσταθεροποιημένου θεάτρου επιχειρήσεων.
