Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε σήμερα το νομοσχέδιο που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά την καθημερινή επαφή των πολιτών με το Δημόσιο, μειώνοντας δραστικά τη γραφειοκρατία που ταλαιπωρεί εκατομμύρια Έλληνες. Η διυπουργική πρωτοβουλία, που συντονίστηκε από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη σε συνεργασία με τα αρμόδια υπουργεία, περιλαμβάνει 14 συγκεκριμένες παρεμβάσεις και αξιοποίησε προτάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, βουλευτών αλλά και των ίδιων των πολιτών.
«Τέλος στις ιστορίες καθημερινής τρέλας»
«Το νομοσχέδιο για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη είναι ένα ακόμη σημαντικό βήμα στη μάχη της κυβέρνησης με το βαθύ κράτος», τόνισε ο Κωστής Χατζηδάκης. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης σημείωσε πως με τη μεταρρύθμιση αυτή «δίνουμε τέλος σε ιστορίες καθημερινής τρέλας που ταλαιπωρούν τους πολίτες, αξιοποιούμε σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία για να αναβαθμίσουμε την εξυπηρέτησή τους, ενώ επιταχύνουμε ουσιαστικά και τη διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων». Το νέο νομοσχέδιο έρχεται σε συνέχεια άλλων σημαντικών πρωτοβουλιών, όπως ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός του κράτους, η ταχεία απονομή των συντάξεων και η προώθηση της αξιολόγησης στο Δημόσιο.
Οι 14 αλλαγές που αφορούν κάθε πολίτη
Η πρώτη και ίσως πιο σημαντική αλλαγή αφορά την αντικατάσταση δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση. Πλέον, έγγραφα που ήδη κατέχει το Δημόσιο δεν θα χρειάζεται να τα προσκομίζει ο πολίτης — θα αρκεί μία υπεύθυνη δήλωση. Η διοικητική πράξη θα εκδίδεται αμέσως, ενώ εντός τριών μηνών θα ελέγχεται η ακρίβεια, με αυστηρές κυρώσεις σε περίπτωση ψευδών δηλώσεων.
Εξίσου σημαντική είναι η ρύθμιση για την αποχή του Δημοσίου από τη διεκδίκηση ακινήτων πολιτών. Στο παρελθόν, το κράτος είχε διεκδικήσει ολόκληρες περιοχές, όπως τη Σαρωνίδα ή τη μισή Καρδίτσα, επικαλούμενο τίτλους από την εποχή της Τουρκοκρατίας. Πλέον, σε περιπτώσεις όπου ιδιώτες διαθέτουν μεταγεγραμμένο ακίνητο μέχρι το 1975, ή εγκαταστάθηκαν κατόπιν υπόδειξης δημόσιας αρχής (π.χ. πρόσφυγες), το Δημόσιο δεν θα ασκεί αξιώσεις.
Στον τομέα της ψηφιακής διακυβέρνησης, εισάγεται η ψηφιακή ενημέρωση του πολίτη για την πορεία της αίτησής του: αρμόδια υπηρεσία, στάδιο εξέτασης, εκτιμώμενος χρόνος διεκπεραίωσης — όλα διαθέσιμα ηλεκτρονικά. Σε περίπτωση μη εφαρμογής, προβλέπονται κυρώσεις για τους υπαλλήλους.
Μεταβιβάσεις ακινήτων: Ταχύτητα και απλότητα
Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι αλλαγές στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Οι συμβολαιογράφοι αναβαθμίζονται σε υπηρεσία μίας στάσης (one-stop shop), αποκτώντας διασύνδεση με το ΤΕΕ και την ΑΑΔΕ. Θα υποβάλλουν δηλώσεις φόρου μεταβίβασης και θα καταβάλλουν τα αντίστοιχα ποσά, ενώ τα έξοδα θα κατατίθενται σε ειδικό ακατάσχετο λογαριασμό.
Παράλληλα, καταργείται η υποχρεωτική σύνταξη τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης σε περιοχές με κυρωμένη πράξη εφαρμογής και λειτουργούν κτηματολόγιο — μία αλλαγή που θα εξοικονομήσει χρόνο και χρήμα σε χιλιάδες ιδιοκτήτες.
Ακόμα, δίνεται η δυνατότητα πληρωμής φόρου κληρονομίας κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου, αντί εκ των προτέρων, διευκολύνοντας όσους δεν έχουν τη ρευστότητα. Επιπλέον, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένων ακινήτων, με υποχρεωτική παρακράτηση τουλάχιστον 25% της οφειλής από το τίμημα.
Ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας
Το νομοσχέδιο εισάγει νέα εργαλεία για τη μάχη κατά της κακοδιοίκησης. Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας αναλαμβάνει πλέον να δέχεται και καταγγελίες πολιτών για διαφθορά, με δυνατότητα παρακολούθησης μέσω μοναδικού κωδικού. Οι εγκύκλιοι θα αναρτώνται υποχρεωτικά στις ιστοσελίδες των υπηρεσιών — διαφορετικά δεν θα ισχύουν.
Σε ό,τι αφορά τις δικαστικές αποφάσεις, η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου αναλαμβάνει πλέον τη συμμόρφωση του Δημοσίου, ενώ για υποθέσεις μεγάλης κοινωνικής σημασίας — φυσικές καταστροφές, δυστυχήματα, ιατρικές παραλείψεις — το Υπουργικό Συμβούλιο θα μπορεί να αποφασίζει τη μη άσκηση ενδίκων μέσων από το Δημόσιο.
Τέλος, θεσπίζεται ενιαίο όργανο εξέτασης ενστάσεων σε κάθε οργανισμό, ώστε να μην ερμηνεύεται ο ίδιος νόμος διαφορετικά από περιοχή σε περιοχή, ενώ διευρύνεται ο θεσμός των πιστοποιημένων επαγγελματιών σε περισσότερους τομείς, όπως οι αγροτικές επιδοτήσεις.
Η διαβούλευση αποτελεί ακόμα μία ευκαιρία για τους πολίτες να συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός κράτους που θα λειτουργεί για αυτούς και όχι εις βάρος τους. Η κυβέρνηση δεσμεύεται πως η μάχη με τη γραφειοκρατία δεν σταματά εδώ — νέες πρωτοβουλίες βρίσκονται ήδη στα σκαριά.
