Σε κλίμα έντονης ανησυχίας διεξήχθη σήμερα η συνεδρίαση δύο κοινοβουλευτικών επιτροπών στη Βουλή, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να εγείρουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τον βαθμό εμπλοκής της Ελλάδας στη σύρραξη που μαίνεται στον Περσικό Κόλπο, ζητώντας ρητές εγγυήσεις ότι η χώρα δεν θα σύρεται βαθύτερα στη δίνη του πολέμου.
Η αμερικανική βάση της Σούδας στο επίκεντρο
Ο μεγαλύτερος προβληματισμός που εκφράστηκε σήμερα στη Βουλή αφορά την αμερικανική βάση της Σούδας στην Κρήτη και κατά πόσον αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο ιρανικών αντιποίνων. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τόσο στην επιτροπή δημόσιας διοίκησης — που συνεδρίαζε για την επιστολική ψήφο των αποδήμων — όσο και στην επιτροπή εξοπλιστικών προγραμμάτων, μετέτρεψαν τη συζήτηση σε πεδίο κριτικής προς την κυβέρνηση.
Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι απλό αλλά κρίσιμο: εάν η Σούδα χρησιμοποιείται ενεργά από τις αμερικανικές δυνάμεις στο πλαίσιο της επιχείρησης «Επική Οργή» κατά του Ιράν, τότε η Ελλάδα βρίσκεται de facto σε θέση εμπλεκόμενου μέρους — ακόμα κι αν δεν το έχει επιλέξει.
Τι ζήτησαν τα κόμματα
Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Παναγιώτης Δουδωνής εξέφρασε αλληλεγγύη προς τους «αδελφούς Κυπρίους που υφίστανται τις συνέπειες αυτής της πολεμικής σύρραξης» και τόνισε ότι μόνη λύση είναι η διπλωματική οδός, καθώς «οτιδήποτε άλλο κινδυνεύει να μας οδηγήσει σε περαιτέρω περιπλοκές».
Εντονότερος ήταν ο τόνος του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος δήλωσε χαρακτηριστικά: «Άνοιξαν τον ασκό του Αιόλου, υπήρξε απάντηση από το Ιράν, η χώρα πρέπει να διασφαλίσει ότι δεν θα εμπλακεί. Η χώρα βρίσκεται εκτεθειμένη, υπάρχουν στόχοι εν δυνάμει και περιοχές που παρέχουν διευκολύνσεις». Η αναφορά στις «περιοχές που παρέχουν διευκολύνσεις» αποτέλεσε μόλις καλυμμένη μνεία στη Σούδα.
Από την πλευρά της Πλεύσης Ελευθερίας, ο Αλέξανδρος Καζαμίας ζήτησε «πιο σαφή στάση της κυβέρνησης» και επέμεινε στον «πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο», ενώ πρόσθεσε ότι «η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να καταδικάσει και να μην εμπλακεί στη σύρραξη αυτή».
Τέλος, η Θεανώ Φωτίου από τη Νέα Αριστερά διατύπωσε το αίτημα με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο: «Να μην εμπλακεί η χώρα μέσω της βάσης της Σούδας σε καμία πολεμική εμπλοκή, και φυσικά να δούμε τι θα γίνει με την εμπλοκή της Κύπρου».
Η κυβέρνηση αποφεύγει τις λεπτομέρειες
Στην κλειστή συνεδρίαση της επιτροπής εξοπλιστικών προγραμμάτων, ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Θανάσης Δαβάκης παρέστη αλλά — σύμφωνα με πληροφορίες — δεν θέλησε να εξειδικεύσει τις απαντήσεις. Η κυβέρνηση επικαλέστηκε το αμυντικό δόγμα Ελλάδας-Κύπρου για να δικαιολογήσει την αποστολή φρεγατών και πολεμικών αεροσκαφών στη Μεγαλόνησο, χωρίς όμως να δώσει ρητές εγγυήσεις για τη Σούδα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η αποστολή τεσσάρων F-16 και δύο φρεγατών στην Κύπρο, που ολοκληρώθηκε σήμερα, αποτελεί εφαρμογή του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος — μιας πάγιας πολιτικής που εφαρμόζεται ανεξαρτήτως κυβέρνησης και δεν συνιστά εμπλοκή σε ξένη σύρραξη, αλλά προστασία μιας αδελφής χώρας που βρίσκεται γεωγραφικά στο μάτι του κυκλώνα.
Η «γκρίζα ζώνη» της Σούδας
Το ζήτημα της αμερικανικής βάσης στη Σούδα δεν είναι καινούργιο, αλλά αποκτά πρωτοφανή βαρύτητα εν μέσω ανοικτού πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η βάση αποτελεί κρίσιμο κόμβο για τις αμερικανικές επιχειρήσεις στην ανατολική Μεσόγειο, ενώ στις τελευταίες ημέρες η κίνηση στις εγκαταστάσεις φέρεται να έχει αυξηθεί σημαντικά.
Το κρίσιμο ερώτημα που θέτει η αντιπολίτευση είναι εύλογο: μπορεί η χώρα να φιλοξενεί μια βάση που χρησιμοποιείται ενεργά σε πολεμικές επιχειρήσεις και ταυτόχρονα να ισχυρίζεται ότι δεν συμμετέχει; Η κυβέρνηση, πάντως, φαίνεται να κινείται στη λογική ότι η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία αποτελεί θεμέλιο λίθο της εθνικής ασφάλειας — και ιδιαίτερα σε μια περίοδο που η Τουρκία δοκιμάζει καθημερινά τα αντανακλαστικά στο Αιγαίο, η στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ δεν αμφισβητείται.
Εξοπλισμοί από Ισραήλ εγκρίθηκαν σήμερα
Σε ένα ενδεικτικό «timing», η ίδια κοινοβουλευτική επιτροπή εξοπλιστικών ενέκρινε σήμερα τρεις νέες αμυντικές προμήθειες από το Ισραήλ — γεγονός που προσθέτει ακόμα μία διάσταση στη συζήτηση. Η Ελλάδα, ενώ ζητά αποκλιμάκωση, ταυτόχρονα ενισχύει τη στρατηγική σχέση της τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με το Ισραήλ — μια ισορροπία που, αν μη τι άλλο, δείχνει ότι η Αθήνα προτιμά να βρίσκεται στη σωστή πλευρά του ισχυρότερου συνασπισμού.
Η αυριανή ομιλία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Βουλή — που αναμένεται να αφιερωθεί εξ ολοκλήρου στην κρίση — θα δείξει αν η κυβέρνηση θα δώσει τις εγγυήσεις που ζητά η αντιπολίτευση ή θα επιλέξει τη στρατηγική ασάφεια που, μέχρι σήμερα, φαίνεται να υπηρετεί καλύτερα τα ελληνικά συμφέροντα.
