Η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν γνωρίζει σύνορα πλέον. Η Τεχεράνη, μετά τις καταιγιστικές εξελίξεις που ακολούθησαν τον θάνατο του Χαμενεΐ και τους μαζικούς βομβαρδισμούς από ΗΠΑ και Ισραήλ, στρέφει ανοιχτά το βλέμμα της προς την Ευρώπη – με τον πρέσβη του Ιράν στην Ισπανία, Reza Zabib, να εκτοξεύει μία από τις πιο άμεσες απειλές που έχει δεχθεί η γηραιά ήπειρος εδώ και δεκαετίες.
«Θα επιτεθούμε σε οποιαδήποτε αμερικανική βάση στην Ευρώπη»
Σε δηλώσεις που μετέδωσε το Sky News, ο Ιρανός πρέσβης Reza Zabib προειδοποίησε ευθέως ότι «το Ιράν θα επιτεθεί σε οποιαδήποτε αμερικανική βάση στην Ευρώπη, αν χρειαστεί», χαρακτηρίζοντας τη χώρα του ως «ικανή να αντιδράσει» στις δυτικές επιθέσεις.
Η δήλωση αυτή σηματοδοτεί μια δραματική κλιμάκωση στη ρητορική της Τεχεράνης. Μέχρι τώρα, οι ιρανικές απειλές εστιάζονταν στη Μέση Ανατολή – στις αμερικανικές βάσεις σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Κατάρ και ΗΑΕ, πολλές εκ των οποίων έχουν ήδη δεχθεί πυραυλικά πλήγματα. Τώρα, για πρώτη φορά, ένας ανώτατος Ιρανός αξιωματούχος θέτει στο στόχαστρο τις δεκάδες αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Ποιες βάσεις βρίσκονται στο «ραντάρ» του Ιράν;
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν εκτεταμένη στρατιωτική παρουσία σε ευρωπαϊκό έδαφος. Ανάμεσα στις σημαντικότερες εγκαταστάσεις:
- Γερμανία: Ράμσταϊν (η μεγαλύτερη αμερικανική αεροπορική βάση στην Ευρώπη), Σπάνγκνταλεμ, Στούτγκαρδη (έδρα EUCOM)
- Ιταλία: Αβιάνο, Σιγκονέλα (Σικελία), Νάπολη (έδρα 6ου Στόλου)
- Ισπανία: Ρότα (ναυτική βάση), Μορόν (αεροπορική βάση)
- Ελλάδα: Σούδα (Κρήτη), μία από τις στρατηγικότερες βάσεις στη Μεσόγειο
- Τουρκία: Ιντσιρλίκ
- Βρετανία: Λέικενχιθ, Μίλντενχολ
Η αναφορά σε «οποιαδήποτε βάση» σημαίνει ότι θεωρητικά κανένα σημείο δεν εξαιρείται – συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής βάσης στη Σούδα, η οποία βρίσκεται ήδη σε αυξημένη επιφυλακή μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε Κύπρο και τον ευρύτερο Κόλπο.
Η Ισπανία ενισχύει την επιτήρηση σε όλη τη χώρα
Η δήλωση του πρέσβη δεν πέρασε απαρατήρητη στη Μαδρίτη. Ο υπουργός Εσωτερικών της Ισπανίας διέταξε άμεσα την ενίσχυση της επιτήρησης σε ολόκληρη τη χώρα, λόγω των πιθανών απειλών που απορρέουν από την ιρανική κρίση.
Η κίνηση αυτή έρχεται στον απόηχο της άρνησης της ισπανικής κυβέρνησης να επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις κοινές στρατιωτικές βάσεις στο ισπανικό έδαφος για τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Η Ουάσιγκτον αναγκάστηκε να αποσύρει αρκετά αεροσκάφη KC-135 από τις βάσεις στο Κάντιθ και τη Σεβίλλη.
Ωστόσο, τα αμερικανικά αντιτορπιλικά USS Bulkeley και USS Roosevelt, που αναχώρησαν από το Κάντιθ την περασμένη εβδομάδα, συμμετείχαν τελικά στις επιθέσεις κατά του Ιράν, σύμφωνα με επιβεβαίωση των ΗΠΑ – γεγονός που πιθανόν αυξάνει τον κίνδυνο αντιποίνων.
Η στάση της Ισπανίας εξαίρεση στην Ευρώπη
Ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έχει καταδικάσει επανειλημμένα τις αμερικανο-ισραηλινές επιχειρήσεις στο Ιράν, τοποθετώντας τη Μαδρίτη σε τροχιά σύγκρουσης με την Ουάσιγκτον. Η στάση αυτή αποτελεί εξαίρεση στην ευρωπαϊκή σκηνή, όπου οι περισσότερες κυβερνήσεις τηρούν μια πιο διπλωματική γραμμή.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, κινείται με εξαιρετική σύνεση. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει θέσει σε εφαρμογή όλα τα πρωτόκολλα ασφαλείας, με τα μάτια στραμμένα στη Σούδα, ενώ η εκπρόσωπος Τύπου της ΝΔ, Αλεξάνδρα Σδούκου, τόνισε σήμερα ότι «η ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα» και ότι αξιολογούνται διαρκώς τα δεδομένα χωρίς υπερβολές ή σενάρια πανικού.
Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα
Η απειλή του Ιρανού πρέσβη φέρνει τη σύγκρουση ένα βήμα πιο κοντά στην ελληνική πόρτα. Η βάση της Σούδας αποτελεί κομβικό σημείο για τις αμερικανικές επιχειρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η πρόσφατη αποστολή φρεγατών και F-16 στην Κύπρο δείχνει ότι η Αθήνα δεν παίρνει ελαφρά τις εξελίξεις.
Πάντως, ειδικοί σημειώνουν ότι οι βαλλιστικές δυνατότητες του Ιράν, αν και σημαντικές, δεν μπορούν εύκολα να φτάσουν στη Δυτική Ευρώπη – η εμβέλεια των πυραύλων Shahab-3 και Sejjil φτάνει τα 2.000-2.500 χλμ., κάτι που θέτει σε κίνδυνο κυρίως βάσεις στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τη Μεσόγειο.
Η απειλή, ωστόσο, δεν αφορά μόνο βαλλιστικούς πυραύλους. Τα ιρανικά drones – που ήδη χτύπησαν τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, αεροδρόμια σε Κουβέιτ και εγκαταστάσεις στο Ντουμπάι – αποτελούν ένα ολοένα και πιο ρεαλιστικό σενάριο, ειδικά μέσω δικτύων πληρεξουσίων σε Ιράκ, Λίβανο ή ακόμα και στα Βαλκάνια.
Η Ευρώπη, πλέον, δεν είναι απλός παρατηρητής. Είναι πιθανός στόχος.
