Σημαντικές αλλαγές αναμένεται να φέρει στην ελληνική αγορά ακινήτων το νέο σύστημα μίσθωσης κατοικιών που δρομολογεί η κυβέρνηση, με κεντρικό πυρήνα το Πιστοποιητικό Φερεγγυότητας Ενοικιαστών — τον λεγόμενο «Τειρεσία των ενοικιαστών». Η εφαρμογή του αναμένεται εντός του 2026, με στόχο να λάβει «σάρκα και οστά» έως το καλοκαίρι, σύμφωνα με πληροφορίες.
Πώς θα λειτουργεί το νέο σύστημα
Ο «Τειρεσίας των ενοικιαστών» θα παρέχει πιστοληπτική αξιολόγηση των υποψήφιων μισθωτών και θα λειτουργεί στο πλαίσιο του Μητρώου Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους. Μέσω αυτού, οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα ενημερώνονται αυτόματα κάθε φορά που λύεται μια μίσθωση, καθώς το σύστημα θα συνδέεται με το Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων.
Στην ουσία, πρόκειται για ένα μητρώο που θα δίνει βασικές ενδείξεις για την οικονομική συνέπεια των ενοικιαστών. Ο κεντρικός σκοπός του είναι να περιορίσει τα φαινόμενα κακοπληρωτών, τα οποία αποτρέπουν σήμερα χιλιάδες ιδιοκτήτες από το να προχωρήσουν σε μακροχρόνιες μισθώσεις — κρατώντας εκτός αγοράς πολλά διαθέσιμα ακίνητα.
Από πού θα αντλούνται τα στοιχεία
Τα δεδομένα που θα συνθέτουν το προφίλ κάθε ενοικιαστή θα αντλούνται από την ΑΑΔΕ και θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:
- Καθυστερήσεις ή συστηματικές αθετήσεις πληρωμών μισθωμάτων
- Ληξιπρόθεσμες οφειλές από δηλωμένα μισθώματα
- Περιπτώσεις τελεσίδικων δικαστικών αποφάσεων για απλήρωτα ενοίκια
Σημαντική διασφάλιση αποτελεί το γεγονός ότι η πρόσβαση στα στοιχεία αυτά θα είναι δυνατή αποκλειστικά με τη συναίνεση του μισθωτή. Το πιστοποιητικό θα περιλαμβάνει δείκτες αξιοπιστίας και όχι αναλυτικά οικονομικά δεδομένα, ώστε να προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα.
Πώς θα λειτουργεί στην πράξη
Εάν εκδοθεί πιστοποιητικό με θετική ένδειξη ως προς τη συνέπεια του μισθωτή, ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να προχωρήσει με μεγαλύτερη ασφάλεια στην ενοικίαση του ακινήτου του. Σε περίπτωση ουδέτερης ένδειξης, ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να ζητήσει πρόσθετες εγγυήσεις ή να κρίνει ανάλογα τη συνέχιση της διαδικασίας.
Η λογική πίσω από το νέο εργαλείο είναι απλή: με τη δημιουργία ενός αξιόπιστου μηχανισμού αξιολόγησης, αναμένεται να επιστρέψουν στην αγορά χιλιάδες κλειστά διαμερίσματα, συμβάλλοντας στην αποσυμπίεση μιας αγοράς που πιέζεται ασφυκτικά τα τελευταία χρόνια.
Αντιδράσεις και προβληματισμοί
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) τάσσεται ξεκάθαρα υπέρ της δημιουργίας του «Τειρεσία των ενοικιαστών», υποστηρίζοντας ότι το πιστοποιητικό φερεγγυότητας θα ενισχύσει την ασφάλεια των εκμισθωτών και θα λειτουργήσει ως κίνητρο για την αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών στη μακροχρόνια αγορά.
Ωστόσο, το μέτρο δεν έχει αποφύγει την κριτική. Σε μια ήδη πιεσμένη αγορά κατοικίας, κοινωνικές οργανώσεις και σωματεία ενοικιαστών εκφράζουν τον προβληματισμό τους ότι το νέο σύστημα θα μπορούσε να οδηγήσει στον αποκλεισμό ευάλωτων ομάδων ή να ενισχύσει τη στεγαστική ανασφάλεια, ιδίως σε μια περίοδο που τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί σε πρωτοφανή επίπεδα.
Η κυβέρνηση, πάντως, φαίνεται αποφασισμένη να προχωρήσει στην υλοποίηση του μέτρου, θεωρώντας ότι η ισορροπία μεταξύ προστασίας ιδιοκτητών και δικαιωμάτων ενοικιαστών μπορεί να επιτευχθεί μέσα από τη σωστή ρύθμιση και εφαρμογή του νέου πλαισίου. Αν η εφαρμογή γίνει σωστά, το νέο εργαλείο μπορεί να αποδειχθεί καταλυτικό για μια αγορά που έχει ανάγκη από διαφάνεια και εμπιστοσύνη.
