Σε μια δραματική πολιτική εξέλιξη εν μέσω κλιμακούμενων εχθροπραξιών, η Γερουσία των Ηνωμένων Πολιτειών ξεκίνησε σήμερα τη διαδικασία ψηφοφορίας επί ενός διακομματικού ψηφίσματος που στοχεύει ευθέως στον τερματισμό της στρατιωτικής εκστρατείας κατά του Ιράν. Πρόκειται για μια κίνηση που φέρνει στο προσκήνιο τη βαθιά ρωγμή ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και ένα μέρος του Κογκρέσου, σε μια στιγμή που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει ήδη αφήσει πίσω του εκατοντάδες νεκρούς και εκτεταμένες καταστροφές.
Η πρωτοβουλία Κέιν και η συνταγματική διαμάχη
Κύριος εισηγητής του ψηφίσματος είναι ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τιμ Κέιν από τη Βιρτζίνια, ο οποίος χαρακτήρισε την ψηφοφορία ως αναγκαία προκειμένου κάθε μέλος του Κογκρέσου να τεθεί «προ των ευθυνών του». Σύμφωνα με τον ίδιο, η κίνηση αποτελεί μια απόπειρα ανάκτησης της συνταγματικής αρμοδιότητας του νομοθετικού σώματος να κηρύσσει πόλεμο – μια εξουσία που, όπως υποστηρίζουν οι εισηγητές, έχει de facto παραχωρηθεί στον εκτελεστικό κλάδο εδώ και δεκαετίες.
«Αν δεν έχεις το σθένος να ψηφίσεις ‘Ναι’ ή ‘Όχι’ σε μια ψηφοφορία για πόλεμο, πώς τολμάς να στέλνεις τους γιους και τις κόρες μας σε έναν πόλεμο όπου ρισκάρουν τη ζωή τους;», δήλωσε ο Κέιν σε τόνο ιδιαίτερα αιχμηρό, αναδεικνύοντας το ηθικό δίλημμα που αντιμετωπίζουν οι νομοθέτες.
Η αντίδραση των Ρεπουμπλικανών
Ωστόσο, το ψήφισμα συναντά ισχυρή αντίσταση εντός του ρεπουμπλικανικού στρατοπέδου. Οι σύμμαχοι του Ντόναλντ Τραμπ στο Κογκρέσο κατηγόρησαν τους Δημοκρατικούς ότι «παίζουν πολιτικά παιχνίδια με την εθνική ασφάλεια», επισημαίνοντας πως ο πρόεδρος έχει ενεργήσει αποκλειστικά στο πλαίσιο περιορισμένων στρατιωτικών επιχειρήσεων και όχι πολέμων ολικής κλίμακας.
Ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον, εξέφρασε την πεποίθηση ότι υπάρχουν αρκετές ψήφοι για να καταψηφιστεί το ψήφισμα, χαρακτηρίζοντάς το ρητά ως «επικίνδυνο» για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Η ψηφοφορία στη Βουλή των Αντιπροσώπων αναμένεται την Πέμπτη.
Πέντε ημέρες πολέμου και οι πρώτοι νεκροί Αμερικανοί στρατιώτες
Η πολιτική σύγκρουση στην Ουάσιγκτον εκτυλίσσεται σε φόντο δραματικών εξελίξεων στο πεδίο της μάχης. Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, που ξεκίνησε μόλις πριν από πέντε ημέρες, έχει ήδη αποδειχθεί πολύ πιο αιματηρός απ’ ό,τι αρχικά προέβλεπε η αμερικανική ηγεσία. Οι ζημιές εκτείνονται τόσο στο ιρανικό έδαφος όσο και στο Ισραήλ, ενώ ολόκληρη η ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής βρίσκεται σε κατάσταση αναταραχής.
Κρίσιμο στοιχείο αποτελεί η καταγραφή των πρώτων απωλειών Αμερικανών στρατιωτών, γεγονός που έχει ανεβάσει δραματικά τη θερμοκρασία τόσο στο εσωτερικό πολιτικό τοπίο όσο και στην κοινή γνώμη, η οποία βλέπει με ολοένα μεγαλύτερο σκεπτικισμό μια ακόμη αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή.
Το εμπόδιο του βέτο
Ακόμη κι αν το ψήφισμα εγκριθεί από τη Γερουσία, ο δρόμος για να αποκτήσει νομική ισχύ είναι εξαιρετικά δύσκολος. Πέρα από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, θα πρέπει να ξεπεράσει και το σχεδόν βέβαιο βέτο του προέδρου Τραμπ – κάτι που θα απαιτήσει πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο νομοθετικά σώματα, ένα σενάριο που θεωρείται αρκετά απίθανο υπό τις τρέχουσες πολιτικές συνθήκες.
Παρ’ όλα αυτά, ο γερουσιαστής Κέιν δεν φάνηκε αποθαρρυμένος. Δήλωσε πως, εφόσον η σύγκρουση με το Ιράν συνεχιστεί, αυτός και οι υπόλοιποι υποστηρικτές του ψηφίσματος θα επανέλθουν, «καθώς τα γεγονότα εξελίσσονται» – αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων κοινοβουλευτικών πρωτοβουλιών.
Η Ελλάδα και η ευρωπαϊκή στάση
Οι εξελίξεις στην Ουάσιγκτον αποκτούν ιδιαίτερη σημασία και για την Ελλάδα, η οποία έχει ήδη αναλάβει ενεργό ρόλο στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου με την αποστολή F-16 και φρεγατών στην Κύπρο. Η ελληνική κυβέρνηση, κινούμενη με σύνεση και στρατηγική σταθερότητα, έχει καταφέρει να αναβαθμίσει τον γεωπολιτικό ρόλο της χώρας, διατηρώντας παράλληλα τη δέσμευσή της στον διάλογο και τη διπλωματία. Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που εμφανίζουν διστακτικότητα ή εσωτερικές διαφωνίες, η Αθήνα έδειξε αποφασιστικότητα χωρίς να παρασυρθεί σε επικίνδυνες κλιμακώσεις.
Η εξέλιξη του ψηφίσματος στη Γερουσία θα παρακολουθείται στενά από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς ένας πιθανός περιορισμός των αμερικανικών στρατιωτικών δραστηριοτήτων θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά τους ισορροπίες στην περιοχή, επηρεάζοντας άμεσα τα ελληνικά στρατηγικά συμφέροντα.
