Σημαντική δικαστική εξέλιξη στην υπόθεση των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων σημειώθηκε με την απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας να διατάξει την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) να διαβιβάσει στο Ανώτατο Δικαστήριο τον φάκελο παρακολούθησης του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη. Η απόφαση, που ανακοινώθηκε από τον εκπρόσωπο Τύπου του ΣτΕ, πάρεδρο Νικόλαο Σεκέρογλου, ανοίγει νέα κεφάλαια στη δικαστική διερεύνηση της πολύκροτης υπόθεσης που έχει απασχολήσει την ελληνική κοινωνία τα τελευταία χρόνια.
Η διαδικαστική πορεία της υπόθεσης
Η υπόθεση εκκινεί από την προσφυγή που κατέθεσε ο δημοσιογράφος στη δικαιοσύνη, αιτούμενος την ενημέρωσή του για τους λόγους που οδήγησαν στην άρση του απορρήτου των επικοινωνιών του. Ο Θανάσης Κουκάκης, ο οποίος σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί υπήρξε στόχος τόσο νόμιμης παρακολούθησης από την ΕΥΠ όσο και του κακόβουλου λογισμικού Predator, απευθύνθηκε αρχικά στην Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) ζητώντας πρόσβαση στον υπηρεσιακό του φάκελο.
Η απάντηση που έλαβε από την ΑΔΑΕ ήταν αποκαλυπτική των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η υπόθεση: ο πρόεδρος της Αρχής γνωστοποίησε στον προσφεύγοντα ότι το αίτημά του δεν μπορεί να ικανοποιηθεί, καθώς η ΕΥΠ δεν έθεσε υπόψη της ΑΔΑΕ τον σχετικό φάκελο. Αυτή η αδυναμία οδήγησε τον δημοσιογράφο να προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ζητώντας την ακύρωση της πράξης του προέδρου της ΑΔΑΕ, αλλά και την άρνηση της ΕΥΠ να θέσει στη διάθεση της Αρχής τον φάκελο.
Η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ
Η αίτηση ακύρωσης συζητήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 2025 ενώπιον της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, υπό την προεδρία του Μιχάλη Πικραμένου και με εισηγήτρια τη Σύμβουλο Μαρία Τριπολιτσιώτη. Η Ολομέλεια, αφού συνήλθε σε διάσκεψη στις 2 Μαρτίου 2026, έλαβε μια απόφαση που χαρακτηρίζεται από νομικούς κύκλους ως ιδιαίτερα σημαντική για την πορεία της υπόθεσης.
Συγκεκριμένα, το Ανώτατο Δικαστήριο διατάσσει την ΕΥΠ να διαβιβάσει τον υπηρεσιακό φάκελο της άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών του προσφεύγοντα, καθώς και κάθε άλλο σχετικό στοιχείο. Η διαβίβαση αυτή θα πρέπει να γίνει με τρόπο που η ίδια η ΕΥΠ κρίνει συμβατό με τον απόρρητο χαρακτήρα των στοιχείων, κάτι που δείχνει την ευαισθησία του Δικαστηρίου απέναντι στα θέματα εθνικής ασφάλειας.
Το κρίσιμο ερώτημα της καταστροφής
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το δεύτερο σκέλος της απόφασης της Ολομέλειας, που αφορά το ενδεχόμενο καταστροφής του φακέλου. Το ΣτΕ προβλέπει ρητά ότι σε περίπτωση που η ΕΥΠ προβάλει ότι ο υπηρεσιακός φάκελος και τα σχετικά στοιχεία έχουν καταστραφεί, θα πρέπει να γνωστοποιηθεί στο Δικαστήριο η νομική διάταξη βάσει της οποίας προχώρησε σε αυτή την ενέργεια. Επιπλέον, η Ολομέλεια ζητά να χωρήσει ανασύσταση του φακέλου και διαβίβασή του στο Δικαστήριο.
Η πρόβλεψη αυτή κρίνεται κρίσιμη, καθώς δημιουργεί ένα πλαίσιο διασφάλισης της δικαστικής διερεύνησης ακόμα και στην περίπτωση που υποστηριχθεί η καταστροφή των αρχείων. Η απαίτηση για ανασύσταση του φακέλου σημαίνει ότι η ΕΥΠ θα πρέπει να ανατρέξει σε εναλλακτικές πηγές πληροφόρησης και να επανασυγκροτήσει το χρονικό των ενεργειών που αφορούσαν την παρακολούθηση του δημοσιογράφου.
Το χρονοδιάγραμμα και η αναβολή της κρίσης
Ενόψει της διαταγής προς την ΕΥΠ για διαβίβαση των στοιχείων, η Ολομέλεια αποφάσισε να αναβάλει την οριστική κρίση επί της προσφυγής του δημοσιογράφου. Η ΕΥΠ θα πρέπει να συμμορφωθεί με την απόφαση εντός τριμήνου από την κοινοποίησή της, χρονικό διάστημα που κρίνεται επαρκές για τη συλλογή και επεξεργασία των απόρρητων στοιχείων.
Η προθεσμία αυτή δίνει στην Υπηρεσία χρόνο να αξιολογήσει ποιες πληροφορίες μπορούν να γνωστοποιηθούν χωρίς να θιγεί η εθνική ασφάλεια, αλλά ταυτόχρονα θέτει σαφή χρονικό πλαίσιο, αποτρέποντας επ’ αόριστον καθυστερήσεις.
Συνάφεια με άλλες δικαστικές εξελίξεις
Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά δικαστικών εξελίξεων που αφορούν την υπόθεση των υποκλοπών. Πρόσφατα, το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με εισαγγελέα τον Δημήτρη Παυλίδη και πρόεδρο τον Νίκο Ασκιανάκη, κήρυξε ένοχους τέσσερις ιδιώτες επιχειρηματίες που εμπλέκονταν στη χρήση του λογισμικού Predator. Παράλληλα, διατάχθηκε νέος κύκλος ερευνών για το αδίκημα της κατασκοπείας, επεκτείνοντας το πεδίο της έρευνας πέρα από τα πρόσωπα που είχαν καθίσει στο εδώλιο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η υπόθεση Κουκάκη δεν είναι η μόνη που απασχολεί το Συμβούλιο της Επικρατείας σχετικά με τις παρακολουθήσεις. Το Ανώτατο Δικαστήριο εξετάζει και την αντίστοιχη προσφυγή του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος επίσης έχει καταγγείλει ότι υπήρξε στόχος παρακολούθησης.
Το πλαίσιο διαφάνειας και ελέγχου
Από νομική άποψη, η απόφαση της Ολομέλειας αποτυπώνει την προσπάθεια του ΣτΕ να διασφαλίσει την ισορροπία μεταξύ του δικαιώματος των πολιτών στην ενημέρωση και την προστασία του απορρήτου των επικοινωνιών τους, από τη μία πλευρά, και των αναγκών της εθνικής ασφάλειας, από την άλλη. Η διάταξη προς την ΕΥΠ να διαβιβάσει τα στοιχεία «κατά τρόπο που η ίδια κρίνει συμβατό με τον απόρρητο χαρακτήρα» δείχνει την ευαισθησία του Δικαστηρίου στην ιδιαίτερη φύση της δουλειάς των μυστικών υπηρεσιών.
Ταυτόχρονα, η απαίτηση για διαβίβαση των στοιχείων ή, εναλλακτικά, για τεκμηριωμένη εξήγηση της καταστροφής τους και ανασύστασή τους, αποτελεί έναν μηχανισμό ελέγχου που διασφαλίζει ότι η λειτουργία των μυστικών υπηρεσιών παραμένει εντός του πλαισίου του κράτους δικαίου. Πρόκειται για μια προσέγγιση που αντανακλά τη σύγχρονη δημοκρατική αντίληψη περί διαφάνειας, ακόμη και σε ευαίσθητους τομείς όπως η εθνική ασφάλεια.
Οι επόμενες κινήσεις
Με την τρίμηνη προθεσμία που έχει τεθεί, η ΕΥΠ καλείται να προχωρήσει στη συλλογή και οργάνωση του υλικού που αφορά την παρακολούθηση του Θανάση Κουκάκη. Η επόμενη φάση της δικαστικής διαδικασίας θα εξαρτηθεί από το περιεχόμενο των στοιχείων που θα διαβιβαστούν, καθώς και από την τεκμηρίωση που θα παρασχεθεί σχετικά με τους λόγους που οδήγησαν στην άρση του απορρήτου των επικοινωνιών.
Η υπόθεση των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων αποτελεί μια από τις πιο σύνθετες και ευαίσθητες που έχουν απασχολήσει τη δικαιοσύνη τα τελευταία χρόνια, με διακυβεύματα που αγγίζουν θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών, αλλά και ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Η πορεία της δικαστικής διερεύνησης, με την τήρηση των θεσμικών διαδικασιών και των εγγυήσεων του κράτους δικαίου, αναμένεται να φωτίσει περαιτέρω τις συνθήκες και τους λόγους που οδήγησαν στις παρακολουθήσεις, συμβάλλοντας στη διασφάλιση της διαφάνειας και της δημοκρατικής λογοδοσίας.
