Το πετρέλαιο παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για τρίτη συνεχόμενη εβδομάδα, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξετάζει για πρώτη φορά το ενδεχόμενο μείωσης των έμμεσων φόρων στα καύσιμα. Ο πόλεμος στο Ιράν πλήττει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, με τη Βρυξέλλες να προετοιμάζει σχέδια έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Στενά Ορμούζ: Η θηλιά στην παγκόσμια ενέργεια
Η κρίση επικεντρώνεται στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου. Το Ιράν συνεχίζει να εκτοξεύει πυραύλους και drones κατά των γειτόνων του, με τις αμερικανικές δυνάμεις να αναχαιτίζουν καθημερινά δεκάδες στόχους. Οι ΗΠΑ έπληξαν ήδη το νησί Χαργκ, κεντρικό σημείο εξαγωγής ιρανικού αργού, ενώ ο Τράμπ προειδοποίησε ότι θα στοχοποιήσει περισσότερες ενεργειακές εγκαταστάσεις αν οι διαταραχές συνεχιστούν.
Το Brent παραμένει σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια, με άνοδο 40% σε δύο εβδομάδες. Στην Τεχεράνη, οι Φρουροί της Επανάστασης εξέδωσαν εντολή εκκένωσης πέντε ενεργειακών εγκαταστάσεων σε Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κατάρ, προειδοποιώντας για πλήγματα «τις επόμενες ώρες».
Οικονομική καταστροφή για τον Κόλπο και το Ντουμπάι
Οι οικονομίες του Περσικού Κόλπου βρίσκονται ένα βήμα πριν την ύφεση. Κατάρ και Κουβέιτ αντιμετωπίζουν συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 14% φέτος, αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά μέχρι τον Απρίλιο, σύμφωνα με στοιχεία της Goldman Sachs. Η Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα προβλέπεται να δουν μείωση 3% και 5% αντίστοιχα.
Στο Ντουμπάι, η κρίση έπληξε καταλυτικά τον τουρισμό. Περισσότερες από 80.000 κρατήσεις ξενοδοχείων και Airbnb ακυρώθηκαν την πρώτη εβδομάδα του πολέμου. Οι τιμές καταλυμάτων κατέρρευσαν κατά 21% κατά μέσο όρο, με εκπτώσεις που φτάνουν το 65% σε πολυτελή ξενοδοχεία. Το Five Palm Jumeirah προσφέρει πλέον σουίτες στα 350 ευρώ από 540 ευρώ, ενώ διαμερίσματα στο κέντρο ενοικιάζονται για 150 ευρώ τη βραδιά από 350 ευρώ προπολεμικά.
Τα ξημερώματα, 45 ιρανικά drones και βαλλιστικοί πύραυλοι κράτησαν σε συναγερμό την αεράμυνα του Εμιράτου. Στόχος του Ιράν παραμένει το λιμάνι Φουτζάιρα, η μοναδική διέξοδος από τη «θηλιά» των Στενών του Ορμούζ.
Η Ευρώπη στο κόκκινο: Μέτρα έκτακτης ανάγκης σε 2-3 μήνες
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει διπλό πρόβλημα: υψηλές τιμές ενέργειας και επάρκεια. Η Ευρώπη είναι απόλυτα εξαρτημένη από τις ΗΠΑ και τον Κόλπο, με το φυσικό αέριο να κοστίζει υπερδιπλάσια σε σχέση με τις αμερικανικές τιμές. Στις Βρυξέλλες εκτιμούν ότι το χρονικό παράθυρο πριν τη κατάσταση έκτακτης ανάγκης είναι 2 έως 3 μήνες.
Η Ευρωπαϊκή Κομισιόν επεξεργάζεται προτάσεις προσωρινού χαρακτήρα: παρεμβάσεις στις αγορές, διακριτική διαχείριση δημοσιονομικών περιορισμών και—για πρώτη φορά—πιθανή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και του ΦΠΑ στα καύσιμα. Στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους στην Αθήνα, τα φώτα σβήνουν αργά, καθώς τα στελέχη προσπαθούν να μοντελοποιήσουν το φάσμα των ενδεχόμενων μέτρων.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αντιμετωπίζει ένα ακραία αντιφατικό δίλημμα: ο πληθωρισμός από την ενεργειακή κρίση απαιτεί υψηλότερα επιτόκια, ενώ η επιβράδυνση της οικονομίας χρειάζεται νομισματική χαλάρωση. Η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί, καθώς όλα δείχνουν ότι ο κόσμος δεν πρόκειται να ξαναγυρίσει στα προπολεμικά επίπεδα.
Στην επικείμενη Σύνοδο Κορυφής, οι ηγέτες της Ε.Ε. θα αποφασίσουν για τα επόμενα βήματα, με τη σταθερότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας να κρέμεται σε μια κλωστή.
