Νέα μελέτη ανατρέπει τα δεδομένα για τη μακροζωία. Τα γονίδια καθορίζουν το 50% της διάρκειας της ζωής, διπλάσιο ποσοστό από τις παλιές εκτιμήσεις. Αυτό εξηγεί γιατί κάποιοι φτάνουν τα 100 χωρίς να κόψουν τσιγάρο και αλκοόλ.
Τα γονίδια παίζουν διπλό ρόλο
Για χρόνια οι επιστήμονες πίστευαν ότι η διάρκεια ζωής εξαρτάται κυρίως από τον τρόπο ζωής. Οι γενετικοί παράγοντες συνέβαλαν μόλις 20% έως 25%. Νεότερες μελέτες μείωσαν αυτό το ποσοστό κάτω από το 10%.
Έρευνα του Ινστιτούτου Επιστημών Weizmann καταρρίπτει την εκτίμηση. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Science. Τα γονίδια εξηγούν το 50% της διάρκειας ζωής, όχι το 20%. Αυτό σημαίνει ότι η κληρονομικότητα παίζει πολύ μεγαλύτερο ρόλο από όσο νομίζαμε.
Το εύρημα δίνει απάντηση σε ένα γνωστό φαινόμενο. Κάποιοι άνθρωποι ζουν δεκαετίες ενώ καπνίζουν, πίνουν ή τρώνε ό,τι θέλουν. Η γενετική τους προδιάθεση τους προστατεύει.
Πώς έγινε η έρευνα
Οι ερευνητές ανέλυσαν μητρώα διδύμων από τη Σουηδία και τη Δανία. Περιέλαβαν δίδυμα που μεγάλωσαν μαζί και άλλους που ανατράφηκαν χωριστά. Τα μονοζυγωτικά δίδυμα έχουν πανομοιότυπο γενετικό υλικό. Αυτό βοηθά να ξεχωριστούν οι γενετικές από τις περιβαλλοντικές επιδράσεις.
Το κλειδί ήταν η «εξωγενής θνησιμότητα». Οι παλιές μελέτες δεν διέκριναν θανάτους από γήρανση και θανάτους από ατυχήματα ή λοιμώξεις. Οι εξωτερικές αιτίες έκρυβαν την πραγματική επίδραση των γονιδίων.
Οι επιστήμονες δημιούργησαν νέα αναλυτική μέθοδο. Χρησιμοποίησαν στατιστικά μοντέλα και προσομοιώσεις «εικονικών διδύμων». Έτσι απομόνωσαν τη βιολογική γήρανση από τις εξωτερικές αιτίες.
Η γενετική εξηγεί τη μισή ιστορία
Τα αποτελέσματα αλλάζουν την κατανόηση της μακροζωίας. Η γενετική δεν είναι μικρός παράγοντας. Καθορίζει τη μισή εξίσωση. Ο τρόπος ζωής καλύπτει την άλλη μισή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι υγιεινές συνήθειες δεν μετράνε. Η διατροφή, η άσκηση και η αποφυγή του καπνίσματος παραμένουν σημαντικές. Απλά η γενετική βάση έχει μεγαλύτερη βαρύτητα από όσο πιστεύαμε.
Η έρευνα εξηγεί και τα ακραία παραδείγματα. Κάποιοι καπνιστές ζουν 90 χρόνια. Άλλοι με άψογο τρόπο ζωής πεθαίνουν νέοι. Τα γονίδια μακροζωίας κάνουν τη διαφορά.
Τα ευρήματα ανοίγουν νέες προοπτικές στην ιατρική. Η κατανόηση των γενετικών μηχανισμών μπορεί να οδηγήσει σε θεραπείες. Στόχος να επεκταθεί η υγιής ζωή για όλους, όχι μόνο για τους γενετικά ευνοημένους.
