Η Τουρκία μπαίνει και πάλι στο στόχαστρο της Ουάσινγκτον για παραβιάσεις της θρησκευτικής ελευθερίας. Η αμερικανική Επιτροπή για τη Διεθνή Θρησκευτική Ελευθερία (USCIRF) εισηγείται την ένταξή της στη Λίστα Ειδικής Παρακολούθησης του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ. Η κίνηση έρχεται μετά από μήνες καταγγελιών για συστηματικούς περιορισμούς σε χριστιανικές μειονότητες.
Συγκεκριμένες καταγγελίες κατά της Άγκυρας
Η USCIRF καταγράφει νόμους και πολιτικές που περιορίζουν τη θρησκευτική ελευθερία στην Τουρκία. Η πρόεδρος της Επιτροπής, Βίκι Χάρτσλερ, κατήγγειλε ότι οι αρχές χαρακτηρίζουν ξένους προτεστάντες χριστιανούς ως απειλή για την εθνική ασφάλεια. Η τακτική αυτή χρησιμοποιείται για εκφοβισμό της χριστιανικής κοινότητας και αποτροπή της συλλογικής λατρείας.
Η Επιτροπή εντοπίζει εμπόδια στην εκπαίδευση χριστιανικού κλήρου εντός της χώρας. Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης παραμένει κλειστή, ενώ Αλεβίτες, Προτεστάντες και Μάρτυρες του Ιεχωβά δυσκολεύονται να καταχωρίσουν χώρους λατρείας. Οι θρησκευτικές κοινότητες στερούνται νομικής προσωπικότητας και πλήρους αυτονομίας.
Ευρωπαϊκή πίεση και αμερικανική διπλωματία
Η σύσταση της USCIRF ευθυγραμμίζεται με πρόσφατες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου εξετάζει υποθέσεις για τη μεταχείριση ξένων χριστιανών στην Τουρκία. Πολλοί αντιμετώπισαν απελάσεις με επίκληση «αόριστων λόγων εθνικής ασφάλειας».
Η Χάρτσλερ κάλεσε την αμερικανική κυβέρνηση να αξιοποιήσει τη συνάντηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τον Σεπτέμβριο. Ζήτησε απτές βελτιώσεις στο πεδίο της θρησκευτικής ελευθερίας στην Τουρκία. Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Ασίφ Μαχμούντ, πρόσθεσε ότι η Ουάσινγκτον πρέπει να αναδείξει τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι θρησκευτικές μειονότητες στις διμερείς σχέσεις με την Άγκυρα.
Ειδική ακρόαση και επόμενα βήματα
Η USCIRF είχε ήδη εισηγηθεί την ένταξη της Τουρκίας στη λίστα παρακολούθησης στην Ετήσια Έκθεσή της για το 2025. Στις 14 Αυγούστου 2025 πραγματοποίησε ειδική ακρόαση για την έκφραση των θρησκευτικών ελευθεριών στη χώρα. Η ακρόαση κατέγραψε μοτίβο συστηματικών πιέσεων σε θρησκευτικές μειονότητες.
Η Επιτροπή ζητεί η συζήτηση για τη θρησκευτική ελευθερία να ενσωματωθεί στην ατζέντα των αμερικανοτουρκικών σχέσεων. Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ θα αποφασίσει τελικά αν θα ακολουθήσει τη σύσταση της USCIRF. Η ένταξη στη Λίστα Ειδικής Παρακολούθησης θα σημάνει επίσημη αναγνώριση των παραβιάσεων και πιθανές διπλωματικές πιέσεις στην Άγκυρα.
