Η 25η Μαρτίου αποτελεί διπλή εορτή για την Ελλάδα. Γιορτάζουμε τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και την Επανάσταση του 1821. Λίγοι όμως γνωρίζουν γιατί επιλέχθηκε ακριβώς αυτή η ημερομηνία ως εθνική επέτειο.
Η επίσημη καθιέρωση το 1838
Στις 15 Μαρτίου 1838 ο βασιλιάς Όθωνας καθιέρωσε επίσημα την 25η Μαρτίου ως ημέρα μνήμης της Επανάστασης. Η επιλογή δεν ήταν τυχαία. Η ημερομηνία συμπίπτει με τη μεγάλη γιορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, ενώνοντας το εθνικό με το θρησκευτικό στοιχείο. Έτσι η επέτειος απέκτησε ισχυρό συμβολισμό και ρίζωσε στη συλλογική μνήμη.
Ο μύθος της Αγίας Λαύρας
Η παράδοση θέλει τον Παλαιών Πατρών Γερμανό να υψώνει τη σημαία στη Μονή της Αγίας Λαύρας στις 25 Μαρτίου 1821. Η ιστορική αλήθεια όμως είναι διαφορετική. Ο Γερμανός βρισκόταν στην Πάτρα, όπου όρκισε τους επαναστάτες στην Πλατεία Αγίου Γεωργίου. Ο ίδιος δεν αναφέρει στα απομνημονεύματά του κανένα γεγονός στην Αγία Λαύρα.
Ο μύθος ενισχύθηκε από τον γνωστό πίνακα του Θεόδωρου Βρυζάκη «Ο Όρκος της Αγίας Λαύρας» και τις αφηγήσεις του Γάλλου περιηγητή Φρανσουά Πουκεβίλ. Η εικόνα αυτή κυριάρχησε και πέρασε στη λαϊκή συνείδηση ως το σύμβολο της εθνικής εξέγερσης.
Πότε ξεκίνησε πραγματικά η Επανάσταση
Τα πρώτα επαναστατικά γεγονότα σημειώθηκαν λίγες μέρες νωρίτερα στην Πελοπόννησο. Οι συνθήκες ήταν ευνοϊκές γιατί ο Χουρσίτ Πασάς είχε αποχωρήσει για τα Γιάννενα να αντιμετωπίσει τον Αλή Πασά.
Στις 21 Μαρτίου 1821 αρχίζει η πολιορκία των Καλαβρύτων. Στις 23 Μαρτίου οι Μανιάτες με τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη καταλαμβάνουν την Καλαμάτα. Την ίδια μέρα επαναστατεί και η Βοστίτσα. Στις 26 Μαρτίου τα Καλάβρυτα περνούν στα ελληνικά χέρια.
Πολλοί ιστορικοί θεωρούν την 23η Μαρτίου πιο κοντά στην πραγματική έναρξη. Τότε διατυπώθηκε η πρώτη δημόσια επαναστατική διακήρυξη προς τον έξω κόσμο. Παρόλα αυτά επικράτησε η 25η Μαρτίου για τον συμβολισμό της.
Ποιοι γιορτάζουν σήμερα
Χιλιάδες Έλληνες έχουν ονομαστική εορτή στις 25 Μαρτίου. Γιορτάζουν τα ονόματα Ευάγγελος, Βαγγέλης, Βάγγος, Ευαγγελία, Βαγγελιώ, Λίτσα, Αγγελική, Άγγελος και Εύα. Πρόκειται για μία από τις πιο γνωστές ονομαστικές εορτές στη χώρα.
Η ημέρα ξεχωρίζει γιατί επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού, παρότι βρισκόμαστε στη Μεγάλη Σαρακοστή. Αυτό υπογραμμίζει τον χαρμόσυνο χαρακτήρα της εορτής του Ευαγγελισμού.
