Η Κύπρος ζήτησε νέες εγγυήσεις ασφαλείας από τη Βρετανία μετά την επίθεση ιρανικού drone στη βάση του Ακρωτηρίου. Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης ζήτησε διαπραγματεύσεις με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ στις 21 Μαρτίου. Το θέμα προέκυψε μετά την ιρανική επίθεση στις 2 Μαρτίου που έπληξε τη βρετανική βάση.
Τι ζητά η Λευκωσία από το Λονδίνο
Η Κύπρος επιδιώκει την επαναδιαπραγμάτευση της συνθήκης του 1960, που ίδρυσε τις Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων Ακρωτηρίου και Δεκέλειας. Ο Χριστοδουλίδης δήλωσε πως πρέπει να γίνει ανοιχτή συζήτηση για το καθεστώς και το μέλλον των βρετανικών βάσεων στο νησί. Η Λευκωσία δεν ζητά παραχώρηση των 99 τετραγωνικών μιλίων βρετανικού εδάφους.
Οι κυπριακές απαιτήσεις εστιάζουν σε περισσότερη πληροφόρηση και διαβούλευση. Το Λονδίνο θα πρέπει να ενημερώνει τη Λευκωσία για πιθανές επιχειρήσεις, αποστολές στρατευμάτων και κινδύνους ασφαλείας. Οι διαπραγματεύσεις θα ξεκινήσουν μόλις τελειώσει ο πόλεμος στο Ιράν, σύμφωνα με τη βρετανική Telegraph.
Η επίθεση που άλλαξε τα δεδομένα
Ένα drone τύπου Shahed ιρανικής κατασκευής έπληξε τη βάση Ακρωτήρι στις 2 Μαρτίου. Το drone προκάλεσε ζημιές σε υπόστεγο που στέγαζε δύο αμερικανικά κατασκοπευτικά αεροσκάφη U-2. Άλλα δύο ιρανικά drones αναχαιτίστηκαν λίγο αργότερα.
Η επίθεση αιφνιδίασε τη βρετανική άμυνα και η Κύπρος ζήτησε βοήθεια από την ΕΕ. Η Ελλάδα ανταποκρίθηκε άμεσα και έστειλε πολεμικά πλοία για την προστασία του νησιού. Η Γαλλία ακολούθησε με δική της ναυτική δύναμη. Το βρετανικό αντιτορπιλικό HMS Dragon έφτασε στη Μεσόγειο τρεις εβδομάδες μετά, στις 23 Μαρτίου.
Ερωτήματα για τη βρετανική άμυνα
Το περιστατικό δημιούργησε ερωτηματικά για την ικανότητα της Βρετανίας να προστατεύσει τις βάσεις της. Η βρετανική κυβέρνηση δεν διέθετε πολεμικά πλοία στην περιοχή κατά την επίθεση. Η καθυστερημένη άφιξη του HMS Dragon υπογράμμισε το κενό ασφαλείας.
Η ελληνική και γαλλική παρουσία κάλυψε τις άμεσες ανάγκες άμυνας. Η Ελλάδα επιβεβαίωσε τον ρόλο της ως σταθερός εταίρος στην ανατολική Μεσόγειο. Οι νέες διαπραγματεύσεις αναμένεται να αλλάξουν το πλαίσιο συνεργασίας Κύπρου-Βρετανίας στα θέματα ασφαλείας.
