Ιστορική επίδοση στα δημοσιονομικά της χώρας
Το 2025 σφραγίστηκε με μια εντυπωσιακή δημοσιονομική επίδοση για την Ελλάδα, καθώς το πρωτογενές πλεόνασμα της κεντρικής κυβέρνησης ανήλθε στα 8,006 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά σχεδόν 2,7 δισ. ευρώ τον αρχικό στόχο των 5,327 δισ. ευρώ. Η επίτευξη αυτή μετέτρεψε το προβλεπόμενο έλλειμμα των 2,586 δισ. ευρώ σε οριακό πλεόνασμα 17 εκατ. ευρώ στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού.
Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού που δημοσίευσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η θεαματική αυτή βελτίωση οφείλεται σε δύο κυρίως παράγοντες: την αυξημένη απόδοση των φορολογικών εσόδων και τη σημαντική υποεκτέλεση των δαπανών.
Τα φορολογικά έσοδα διαμορφώθηκαν στα 71,97 δισ. ευρώ σε δωδεκάμηνη βάση, αυξημένα κατά 451 εκατ. ευρώ ή 0,6% σε σχέση με τον στόχο. Παράλληλα, οι πληρωμές περιορίστηκαν στα 76,92 δισ. ευρώ, χαμηλότερα κατά 3,524 δισ. ευρώ ή περίπου 4,4% έναντι των προβλέψεων, στοιχείο που εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί το πρωτογενές αποτέλεσμα κινήθηκε σημαντικά υψηλότερα από τον αρχικό στόχο.
Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι ποσό ύψους 1,930 δισ. ευρώ αφορά σε υποεκτέλεση και ετεροχρονισμό μεταβιβαστικών πληρωμών σε φορείς γενικής κυβέρνησης και ταμειακών πληρωμών εξοπλιστικών προγραμμάτων, που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους. Εξαιρώντας αυτό το ποσό, η πραγματική υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα εκτιμάται σε 749 εκατ. ευρώ.
Η συμβολή της Εγνατίας Οδού και τα έσοδα του Δεκεμβρίου
Ιδιαίτερη σημασία στη διαμόρφωση του τελικού αποτελέσματος είχε η ολοκλήρωση της Σύμβασης Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, η οποία κυρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2025. Το τίμημα της συναλλαγής καθορίστηκε στο ποσό των 1.275 εκατ. ευρώ, υποκείμενο σε ΦΠΑ 24%, ήτοι 306 εκατ. ευρώ.
Από το συνολικό ποσό, στον Ειδικό Λογαριασμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους αποδόθηκε το ποσό των 759 εκατ. ευρώ, μετά από παρακρατήσεις για ΦΠΑ (306 εκατ. ευρώ), εκσυγχρονισμό σηράγγων (180 εκατ. ευρώ) και εκκαθάριση εξόδων (30 εκατ. ευρώ). Η δημοσιονομική επίπτωση της συναλλαγής ξεκινά από το 2026, με εκτιμώμενο ποσό 38,6 εκατ. ευρώ κατ’ έτος.
Τον Δεκέμβριο του 2025, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στα 8,163 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 3,216 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου. Η διαφορά αυτή οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι η έκτη δόση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ύψους 2,109 εκατ. ευρώ εισπράχθηκε τον Νοέμβριο και όχι τον Δεκέμβριο όπως είχε προβλεφθεί.
Αναλυτική εικόνα εσόδων και δαπανών
Στο σύνολο του έτους, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 76,940 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας υστέρηση κατά 921 εκατ. ευρώ ή 1,2% έναντι του στόχου. Η υποεκτέλεση οφείλεται κυρίως στη διαφοροποίηση από τη σύμβαση της Εγνατίας Οδού (591 εκατ. ευρώ) και στα μειωμένα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων κατά 692 εκατ. ευρώ.
Αντίθετα, τα φορολογικά έσοδα παρουσίασαν εξαιρετική απόδοση, φτάνοντας τα 71,967 δισ. ευρώ και ξεπερνώντας τον στόχο κατά 451 εκατ. ευρώ. Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 8,419 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 55 εκατ. ευρώ από τον στόχο.
Στο σκέλος των δαπανών, οι πληρωμές του Κρατικού Προϋπολογισμού ανήλθαν στα 76,922 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 3,524 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Ωστόσο, είναι αυξημένες σε σχέση με το 2024 κατά 3,181 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω της αύξησης των μεταβιβάσεων σε ασφαλιστικά ταμεία και των δαπανών του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Σημαντικές μεταβιβάσεις περιλάμβαναν 1,696 δισ. ευρώ προς νοσοκομεία και Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, 400 εκατ. ευρώ για υπηρεσίες κοινής ωφελείας στην ηλεκτρική ενέργεια, 638 εκατ. ευρώ προς την Ε.Κ.Α.Π.Υ. για φαρμακευτικά σκευάσματα, και 422 εκατ. ευρώ σε συγκοινωνιακούς φορείς.
Η εικόνα του 2025 αποτυπώνει μια σταθερή δημοσιονομική πορεία που ξεπέρασε τις αρχικές προσδοκίες, παρέχοντας περιθώρια για μελλοντικές πολιτικές επιλογές και ενισχύοντας την αξιοπιστία της χώρας στις διεθνείς αγορές.
