Σε κλίμα αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και με τη σκιά των δασμολογικών απειλών του Ντόναλντ Τραμπ να πλανάται πάνω από τις διατλαντικές σχέσεις, ολοκληρώθηκε χθες στις Βρυξέλλες η πρώτη συνεδρίαση του Eurogroup υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη. Η συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης κατέληξε σε δύο σημαντικές αποφάσεις που διαμορφώνουν το τοπίο για την επόμενη περίοδο.
Η κεντρική απόφαση της συνεδρίασης ήταν η συμφωνία για την υποστήριξη του Μπόρις Βούιτσιτς, διοικητή της Εθνικής Τράπεζας της Κροατίας, για τη θέση του αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Ο Κροάτης τραπεζίτης θα διαδεχθεί τον Ισπανό Λουίς ντε Γκίντος από την 1η Ιουνίου 2026, μετά από μια διαδικασία που ο Πιερρακάκης χαρακτήρισε ως «σημαντική επιτυχία» και «σήμα θεσμικής ωριμότητας».
Η επιλογή του Βούιτσιτς προέκυψε μετά από ανταγωνισμό με υποψηφίους από πέντε άλλα κράτη μέλη της ευρωζώνης – Πορτογαλία, Λετονία, Εσθονία, Φινλανδία και Λιθουανία. Η πρόταση θα προωθηθεί σήμερα στο Ecofin, ενώ η τελική απόφαση θα ληφθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μετά από διαβούλευση με την ΕΚΤ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η σκιά των δασμολογικών απειλών
Παρότι το θέμα της Γροιλανδίας και των αμερικανικών δασμολογικών απειλών δεν περιλαμβανόταν επισήμως στην ατζέντα, κυριάρχησε στις συζητήσεις και στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε. Ο Πιερρακάκης έστειλε σαφές μήνυμα υπέρ του διεθνούς δικαίου και της ευρωπαϊκής ενότητας, τονίζοντας ότι «ο διάλογος παραμένει το κλειδί» για την αποκλιμάκωση των εντάσεων.
«Η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία δεν αποτελούν απλώς πολιτικές θέσεις, αλλά θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου», υπογράμμισε ο πρόεδρος του Eurogroup, προειδοποιώντας ότι η επιβολή δασμών θα υπονόμευε συνολικά τις διατλαντικές σχέσεις και θα οδηγούσε σε επικίνδυνη καθοδική πορεία.
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Βάλντις Ντομπρόβσκις χαρακτήρισε «απαράδεκτες» τις απειλές κατά της κυριαρχίας της Γροιλανδίας, διευκρινίζοντας ότι «όλα τα εργαλεία είναι στο τραπέζι» για την ευρωπαϊκή απάντηση. Η ΕΕ επιδιώκει εποικοδομητική συνεργασία με τις ΗΠΑ, αλλά παραμένει έτοιμη να αντιδράσει εάν δεν καταστεί δυνατή η εξεύρεση συμβιβαστικών λύσεων.
Προτεραιότητες και προκλήσεις για το 2026
Η συνεδρίαση άνοιξε επίσης τη συζήτηση για τις ετήσιες προτεραιότητες της ευρωζώνης για το 2026, με έμφαση στην ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και τη μακροοικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Οι τεχνικές εργασίες θα συνεχιστούν με στόχο την οριστικοποίηση των συστάσεων στη συνεδρίαση του Φεβρουαρίου.
Ο Πιερρακάκης υπογράμμισε τη σύγκλιση των χωρών της ευρωζώνης στις βασικές προτεραιότητες, όπως η Ένωση Επενδύσεων, η ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς και το ψηφιακό ευρώ. «Το κρίσιμο ζητούμενο πλέον είναι η επίτευξη απτών αποτελεσμάτων, σε ιδιαίτερα πιεστικά χρονικά περιθώρια», σημείωσε ο Έλληνας υπουργός.
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε την πρόθεσή του να συναντηθεί διμερώς με τους υπουργούς οικονομικών της ευρωζώνης τους επόμενους μήνες, προκειμένου να ανταλλάξουν απόψεις για τις πολιτικές προτεραιότητες. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη οι υπουργοί να ενισχύσουν την ανταλλαγή ιδεών πολιτικής και να μάθουν περισσότερα ο ένας από τον άλλον.
Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε σε ένα εξαιρετικά ασταθές γεωπολιτικό πλαίσιο, με την παγκόσμια οικονομία να αντιμετωπίζει πολλαπλές προκλήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι αυξήσεις δασμών, η πλεονάζουσα βιομηχανική παραγωγική ικανότητα, οι κρίσιμες εξαρτήσεις και οι πιέσεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, ειδικά σε τομείς τεχνολογίας και κρίσιμων πρώτων υλών.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά σε αυτό το πλαίσιο το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα συγκληθεί την ερχόμενη Πέμπτη 22 Ιανουαρίου για να αξιολογήσει την κατάσταση και να διαμορφώσει την ευρωπαϊκή στρατηγική απέναντι στις νέες προκλήσεις.
Η συνεδρίαση ολοκληρώθηκε με τον χαιρετισμό της ένταξης της Βουλγαρίας στη ζώνη του ευρώ, καθιστώντας την ευρωζώνη ένωση 21 κρατών μελών. Ο Πιερρακάκης παρέλαβε συμβολικά από τον Βούλγαρο υπουργό Οικονομικών ένα σετ νομισμάτων που διατέθηκαν στη Βουλγαρία, σηματοδοτώντας την επέκταση του κοινού νομίσματος.
Όπως τόνισε ο νέος πρόεδρος του Eurogroup, «βρισκόμαστε σε ένα εξαιρετικά ασταθές γεωπολιτικό πλαίσιο όπου ο διάλογος παραμένει απαραίτητος και η ενότητα και ο συντονισμός είναι το κλειδί». Η ανθεκτικότητα μόνη της δεν αρκεί για το μέλλον – απαιτείται επιστροφή σε έναν δρόμο βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης και δυναμισμού, με το Eurogroup να δεσμεύεται να κάνει το δικό του μέρος στην προσπάθεια αυτή.
