—
Η επεισοδιακή συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας του ΠΑΣΟΚ αντικατόπτρισε τις βαθύτερες εσωκομματικές αντιθέσεις που διαπερνούν το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Σε μια ατμόσφαιρα που κυμαινόταν από αμήχανη έως εκρηκτική, στελέχη της εσωκομματικής αντιπολίτευσης άσκησαν σκληρή κριτική στον Νίκο Ανδρουλάκη, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τόσο τη στρατηγική του όσο και τον τρόπο λήψης αποφάσεων.
Ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας υιοθέτησε τον πιο σκληρό τόνο, δηλώνοντας ευθέως ότι «η στρατηγική μας ως τώρα απέτυχε». Παράλληλα, ο Παύλος Γερουλάνος επέμεινε στην ανάγκη για τακτικές συνεδριάσεις και ανοιχτές διαδικασίες προς την κοινωνία, ενώ ο Μιχάλης Κατρίνης τόνισε την αναγκαιότητα θεσμικών, συλλογικών αποφάσεων που δεν λαμβάνονται από ολιγομελή όργανα.
Διεύρυνση με αμφισβητήσεις
Παρά τις εσωτερικές εντάσεις, η απόφαση για διεύρυνση του κόμματος ήρθε ομόφωνα. Η διαδικασία, όπως διατυπώθηκε, αφορά μια αμφίπλευρη προσέγγιση που «καλύπτει στελέχη από όλους τους χώρους» και απευθύνεται «στις παραγωγικές, δημιουργικές δυνάμεις της κοινωνίας, σε όλους τους προοδευτικούς, δημοκράτες και αριστερούς πολίτες».
Η επιτροπή διεύρυνσης με επικεφαλής τον Κώστα Σκανδαλίδη αναμένεται να διαρθρωθεί σε κάθε περιφέρεια της χώρας, ενώ η σύνθεσή της θα ανακοινωθεί στην αρχή της επόμενης εβδομάδας. Στο πλαίσιο αυτής της διεύρυνσης, όπως εξήγησε ο Ανδρουλάκης, άλλες προοδευτικές δυνάμεις θα μπορούν να συμμετάσχουν σε «τραπέζια διαλόγου» στο επόμενο συνέδριο που θα διεξαχθεί από 27 έως 29 Μαρτίου.
Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά του προέδρου του ΠΑΣΟΚ στις δυνατότητες που παρέχονται από το καταστατικό, αναφερόμενος σε ένα πιθανό «εσωτερικό δημοψήφισμα» μέσω ηλεκτρονικών μέσων. Η αναφορά αυτή θεωρήθηκε από συμμετέχοντες ότι θα μπορούσε να έχει εφαρμογή και σε περιπτώσεις μετεκλογικών συνεργασιών.
Κλίμα έντασης και διαρροές
Το κλίμα μεταξύ των στελεχών ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, αμήχανο. Ενδεικτικό της ατμόσφαιρας ήταν το γεγονός ότι κατά τη συζήτηση για το αγροτικό ζήτημα, πολλοί κατάλαβαν πως δεν υπήρχε εξαρχής πρόθεση διαβούλευσης στην κοινοβουλευτική ομάδα για τη συμμετοχή ή μη του ΠΑΣΟΚ στη διακομματική επιτροπή που προτείνει η κυβέρνηση.
Οι εντάσεις κλιμακώθηκαν όταν ο Ανδρουλάκης είχε εξαρχής τονίσει στα στελέχη: «Σταματήστε τα επιμέρους ζητήματα. Δεν αφορούν την κοινωνία. Μπορεί να αφορούν κάποιους από εσάς, δεν αφορούν την κοινωνία». Η δήλωσή του αυτή προκάλεσε αντιδράσεις, ιδίως όταν ο Δούκας επέμεινε στην ανάγκη για προκριματικές εκλογές στους υποψήφιους βουλευτές.
Η διαμάχη κλιμακώθηκε περαιτέρω όταν η διαρροή της τοποθέτησης του Δούκα προτού τελειώσει η συνεδρίαση προξένησε την έκρηξη της Άννας Διαμαντοπούλου. «Τι είναι αυτά που κάνεις; Είμαστε τόσοι εδώ, δεν είναι μια δημόσια συνεδρίαση, είναι συνεδρίαση κομματικού οργάνου», διαμαρτυρήθηκε η πρώην υπουργός, με τον Γιώργο Καββαθά να χαρακτηρίζει «απαράδεκτο» αυτό που έκανε ο δήμαρχος Αθηναίων.
Επίδειξη δύναμης στην πίτα Γερουλάνου
Λίγες ώρες μετά τη συνεδρίαση, η κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του Παύλου Γερουλάνου αποτέλεσε στην πραγματικότητα μια επίδειξη της δυναμικής που διαθέτει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Σύμφωνα με το επιτελείο του πρώην υπουργού, πάνω από 2.000 άτομα έδωσαν το παρών, συμπεριλαμβανομένης σχεδόν της σύσσωμης κοινοβουλευτικής ομάδας.
Σε μια κίνηση που εξέπληξε πολλούς, στην εκδήλωση έφτασαν τόσο ο Νίκος Ανδρουλάκης όσο και ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, οι οποίοι χειροκροτήθηκαν και αναφέρθηκαν ονομαστικά από τον Γερουλάνο. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, μάλιστα, παρέλαβε το κομμάτι της πίτας που κόπηκε για το κόμμα.
Ωστόσο, η εκδήλωση αυτή αποτέλεσε και μια προσωπική επίδειξη δύναμης από τον Γερουλάνο, ο οποίος δεν δίστασε να αφήσει αιχμές για το είδος του συνεδρίου στο οποίο οδεύει το ΠΑΣΟΚ. «Χρειαζόμαστε τώρα “έκρηξη δημοκρατίας” στο ΠΑΣΟΚ! Προσυνεδριακό διάλογο που θα ακουστεί στην κοινωνία», τόνισε χαρακτηριστικά.
Απαντώντας έμμεσα σε όσους θεωρούν ότι περιμένει την κακή επίδοση του ΠΑΣΟΚ με τη σημερινή ηγεσία, ο Γερουλάνος δήλωσε: «Θα μπορούσα να αρκεστώ στο “εγώ τα έλεγα”. Και να περιμένω. Αλλά ούτε η πατρίδα ούτε το ΠΑΣΟΚ μπορούν να περιμένουν. Για αυτό εγώ δεν θέλω να περιμένω! Θέλω να κουνήσουμε με κάθε τρόπο τη βελόνα!»
Οι εξελίξεις αυτές καταδεικνύουν ότι το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, με τις εσωκομματικές αντιθέσεις να αποκτούν όλο και πιο έντονο χαρακτήρα. Παρά τις προσπάθειες διεύρυνσης και ανανέωσης, οι εσωτερικές διαφωνίες για τη στρατηγική κατεύθυνση του κόμματος φαίνεται να παραμένουν ανεπίλυτες, δημιουργώντας ερωτηματικά για την ενότητα και την αποτελεσματικότητα της αξιωματικής αντιπολίτευσης στο άμεσο μέλλον.
