Η ελληνική οικονομία παρουσιάζει ανάμικτη εικόνα το τρίτο τρίμηνο του 2025, με θετικές επιδόσεις στα εισοδήματα και τις επενδύσεις, αλλά ανησυχητικά σημάδια στην αποταμιευτική συμπεριφορά των νοικοκυριών, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.
Αύξηση εισοδημάτων αλλά μείωση αποταμιεύσεων
Το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που τα εξυπηρετούν σημείωσε αύξηση 1,9% το γ’ τρίμηνο του 2025, φτάνοντας τα 44,54 δισεκατομμύρια ευρώ από 43,69 δισ. ευρώ το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο. Παράλληλα, η τελική καταναλωτική δαπάνη παρουσίασε ακόμη μεγαλύτερη αύξηση της τάξης του 5%, ανερχόμενη σε 45,9 δισ. ευρώ από 43,7 δισ. ευρώ.
Το ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι το ποσοστό αποταμίευσης διολίσθησε σε αρνητικό έδαφος, φτάνοντας το -3,1% από -0,1% που ήταν το γ’ τρίμηνο του 2024. Αυτό σημαίνει ότι τα ελληνικά νοικοκυριά όχι μόνο δεν αποταμιεύουν, αλλά χρησιμοποιούν και μέρος των υπαρχουσών αποταμιεύσεών τους για να καλύψουν τις αυξημένες καταναλωτικές τους ανάγκες.
Η διαφορά ανάμεσα στην αύξηση του εισοδήματος (1,9%) και της κατανάλωσης (5%) αποκαλύπτει την πίεση που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά από τον πληθωρισμό και την ακρίβεια, οδηγώντας τα σε μια στρατηγική “διάβρωσης” των αποταμιεύσεών τους για τη διατήρηση του βιοτικού τους επιπέδου.
Άνοδος στις ιδιωτικές επενδύσεις
Στον αντίποδα των προβληματικών τάσεων στην αποταμιευτική συμπεριφορά, οι ιδιωτικές επενδύσεις παρουσιάζουν ενθαρρυντική πορεία. Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου του τομέα των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών ανήλθαν στα 5,36 δισ. ευρώ, με το ποσοστό επενδύσεων να αυξάνεται σε 23,6% από 21,8% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024.
Αυτή η αύξηση των επενδύσεων αποτελεί θετικό σήμα για τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, καθώς υποδηλώνει αυξημένη εμπιστοσύνη του επιχειρηματικού κόσμου και προσδοκίες για μελλontική ανάπτυξη.
Το εξωτερικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασε επίσης βελτίωση, με πλεόνασμα 4,24 δισ. ευρώ έναντι 3,30 δισ. ευρώ το γ’ τρίμηνο του 2024. Η βελτίωση αυτή προήλθε κυρίως από τη μεγαλύτερη μείωση των εισαγωγών (κατά 1,5 δισ. ευρώ) σε σχέση με τη μείωση των εξαγωγών (κατά 0,56 δισ. ευρώ).
Ισχυρή δημοσιονομική εικόνα
Παράλληλα, τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για το σύνολο του 2025 επιβεβαιώνουν την ισχυρή δημοσιονομική θέση της χώρας. Ο προϋπολογισμός “έκλεισε” με πλεόνασμα 100 εκατ. ευρώ, ενώ το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 8,089 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά πολύ τον αρχικό στόχο των 5,327 δισ. ευρώ.
Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στα 77,065 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας μικρή υστέρηση 796 εκατ. ευρώ από τον επικαιροποιημένο στόχο. Η απόκλιση οφείλεται κυρίως σε διαφοροποιήσεις στη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και στα μειωμένα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Στο φορολογικό σκέλος, τα έσοδα από φόρους ξεπέρασαν τον στόχο κατά 393 εκατ. ευρώ, με τον ΦΠΑ να αποδίδει 204 εκατ. ευρώ περισσότερα από τις προβλέψεις και τους φόρους εισοδήματος να υπερβαίνουν τον στόχο κατά 181 εκατ. ευρώ.
Η συνολική εικόνα που αναδύεται από τα στοιχεία είναι αυτή μιας οικονομίας που βρίσκεται σε φάση σταδιακής ανάκαμψης, με ισχυρή δημοσιονομική βάση και αυξανόμενες επενδύσεις. Ωστόσο, η αρνητική αποταμιευτική συμπεριφορά των νοικοκυριών αποτελεί προειδοποιητικό σήμα που απαιτεί προσοχή, καθώς μπορεί να επηρεάσει τη μακροπρόθεσμη οικονομική σταθερότητα και την ικανότητα των πολιτών να αντιμετωπίσουν μελλοντικές οικονομικές προκλήσεις.
