Στην τελική ευθεία μπαίνει σήμερα η εφαρμογή της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης στην Ελλάδα, με την έναρξη της πρώτης φάσης που αφορά επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα άνω του 1 εκατομμυρίου ευρώ για το φορολογικό έτος 2023. Το νέο σύστημα, που στοχεύει στον περιορισμό της φοροδιαφυγής και την καταπολέμηση των εικονικών τιμολογίων, αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας χιλιάδων επιχειρήσεων.
Ωστόσο, τα στοιχεία από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) αποκαλύπτουν ότι μόλις 19.961 από τις 38.000 επιχειρήσεις που οφείλουν να συμμορφωθούν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία, αντιστοιχώντας στο 53% του συνόλου. Οι υπόλοιπες 18.000 επιχειρήσεις βρίσκονται σε αγώνα δρόμου με το χρόνο, καθώς έχουν μέχρι τις 12 Φεβρουαρίου για να υποβάλουν την απαιτούμενη «Δήλωση Έναρξης Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων».
Το νέο σύστημα προβλέπει ότι οι επιχειρήσεις θα αποστέλλουν τα στοιχεία των συναλλαγών τους σε πιστοποιημένο Πάροχο, ο οποίος θα εκδίδει το ηλεκτρονικό τιμολόγιο και θα το διαβιβάζει ταυτόχρονα στον εκδότη, στον παραλήπτη και στο myDATA της ΑΑΔΕ σε πραγματικό χρόνο. Εναλλακτικά, οι επιχειρήσεις μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις δωρεάν εφαρμογές timologio και myDATAapp της ΑΑΔΕ.
Κρίσιμη προθεσμία και βαρέα πρόστιμα
Η κρισιμότητα της κατάστασης γίνεται ακόμη πιο έντονη όταν εξετάζει κανείς τις συνέπειες της μη συμμόρφωσης. Από τις 13 Φεβρουαρίου και μετά, τα τιμολόγια που θα εκδοθούν εκτός του νέου συστήματος ενδέχεται να μη θεωρούνται νόμιμα. Η μη έκδοση νόμιμου παραστατικού συνεπάγεται πρόστιμο ίσο με 50% του ΦΠΑ για κάθε τιμολόγιο που θα εντοπιστεί από τη φορολογική διοίκηση.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι μεταξύ των επιχειρήσεων που δεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία, 3.300 χρησιμοποιούν ήδη πάροχο ή τις εφαρμογές της ΑΑΔΕ, αλλά δεν έχουν προβεί στην απαραίτητη δήλωση. Η ΑΑΔΕ έχει ήδη αποστείλει ειδοποιήσεις σε όλες τις επιχειρήσεις που παρουσιάζουν εκκρεμότητα.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, εάν ο πάροχος δεν υποβάλει την απαιτούμενη δήλωση εντός δέκα ημερών, η ευθύνη μεταφέρεται στην ίδια την επιχείρηση, η οποία έχει επιπλέον δέκα ημέρες για να συμμορφωθεί.
Μεταβατική περίοδος και δεύτερη φάση
Προκειμένου να διευκολυνθεί η προσαρμογή των επιχειρήσεων, προβλέπεται μεταβατική περίοδος έως τις 31 Μαρτίου, κατά την οποία θα μπορούν να λειτουργούν παράλληλα τα υφιστάμενα εμπορικά ή λογιστικά συστήματα με το νέο σύστημα ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Από την 1η Απριλίου, τα παραδοσιακά συστήματα καταργούνται και εφαρμόζεται αποκλειστικά η ηλεκτρονική έκδοση τιμολογίων.
Η δεύτερη φάση του μέτρου θα ξεκινήσει την 1η Οκτωβρίου 2026, επεκτείνοντας την υποχρέωση και στις επιχειρήσεις με μικρότερο κύκλο εργασιών. Για αυτές τις επιχειρήσεις, προβλέπονται σημαντικά φορολογικά κίνητρα πρόωρης ένταξης. Όσες συνάψουν σύμβαση με πάροχο μέχρι τις 3 Αυγούστου θα κερδίσουν 100% προσαυξημένη απόσβεση για την αγορά εξοπλισμού και λογισμικού, καθώς και 100% προσαύξηση της δαπάνης για την υπηρεσία τιμολόγησης τον πρώτο χρόνο.
Στόχοι και αναμενόμενα οφέλη
Η εισαγωγή της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της κυβέρνησης για τη μείωση της φοροδιαφυγής και τον εκσυγχρονισμό της φορολογικής διοίκησης. Τα αναμενόμενα οφέλη περιλαμβάνουν τη μείωση της απώλειας ΦΠΑ, τον περιορισμό της έκδοσης εικονικών φορολογικών στοιχείων και τη σημαντική διευκόλυνση των επιχειρήσεων κατά την εκπλήρωση των δηλωτικών τους υποχρεώσεων.
Επιπλέον, το σύστημα αναμένεται να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων μέσω της μείωσης του διαχειριστικού κόστους. Η εξάλειψη του κόστους έκδοσης, αποστολής και αποθήκευσης παραδοσιακών τιμολογίων, η μείωση των λαθών χειροκίνητης καταχώρισης και η αποφυγή διενέξεων με αντισυμβαλλόμενους αποτελούν μερικά από τα πρακτικά οφέλη που θα αντιμετωπίσουν οι επιχειρήσεις.
Η προσυμπλήρωση των δηλώσεων ΦΠΑ και του εντύπου Ε3 θα μειώσει σημαντικά τον χρόνο και το κόστος που αφιερώνουν οι επιχειρήσεις στη γραφειοκρατία, επιτρέποντάς τους να επικεντρωθούν στην παραγωγική τους δραστηριότητα.
Παρά τις αρχικές δυσκολίες προσαρμογής και την καθυστέρηση που παρατηρείται στη συμμόρφωση ενός σημαντικού αριθμού επιχειρήσεων, η ηλεκτρονική τιμολόγηση αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την ψηφιακή μετάβαση της ελληνικής οικονομίας. Η επιτυχία του μέτρου θα κριθεί στις επόμενες εβδομάδες, καθώς οι επιχειρήσεις θα κληθούν να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα και να αξιοποιήσουν τα οφέλη που προσφέρει το σύστημα.
